Kiçik Məlumat Mərkəzləri: Gələcəyin Enerji Qənaətində İnqilab Nədir?

Kiçik məlumat mərkəzləri: Yeni enerji qənaəti modeli

Böyük məlumat mərkəzləri uzun illərdir rəqəmsal dünyanın əsasını təşkil edir. Lakin onların yüksək enerji sərfiyyatı və ətraf mühitə təsiri getdikcə daha çox narahatlıq doğurur. Bu narahatlıqlar fonunda Britaniyada kiçik məlumat mərkəzlərinin istifadəsi yeni bir perspektiv kimi ortaya çıxır. 2025-ci ilin noyabrında Britaniyada bir cütlük bağ evində yerləşdirdikləri kiçik məlumat mərkəzi vasitəsilə evlərini isitməyi bacardı. Devon bölgəsində isə başqa bir kiçik məlumat mərkəzi üzgüçülük hovuzunu istiliklə təmin edir.

Texnologiyanın kiçik ölçüdə gücü

Perplexity şirkətinin CEO-su Aravind Srinivas yaxın gələcəkdə smartfonların böyük məlumat mərkəzlərinin yerini tuta biləcəyini bildirir. Apple və Microsoft kimi texnologiya nəhəngləri artıq AI emalını xüsusi çiplərdə və cihaz daxilində həyata keçirir. Məsələn, Apple Intelligence sisteminin bəzi funksiyaları firmaya məxsus xüsusi çiplərdə işləyir, bu da AI alətlərinin daha sürətli işləməsinə və şəxsi məlumatların daha yaxşı qorunmasına imkan verir. Microsoft-un Copilot+ noutbukları da cihaz daxilində AI emalını dəstəkləyir, lakin hazırda çox az sayda cihaz bu gücə malikdir.

Mütəxəssislərin baxışı

Jonathan Evans, Total Data Centre Solutions şirkətinin direktoru, güclü süni intellektin uzunmüddətli perspektivdə yerli cihazlarda işləyə biləcəyini qeyd edir. Mark Bjornsgaard, DeepGreen şirkətinin qurucusu, kiçik məlumat mərkəzlərinin böyük şəbəkələrdə birləşərək daha effektiv işləməsini təklif edir. Amanda Brock, OpenUK təşkilatının rəhbəri, kiçik məlumat mərkəzlərinin yaxın gələcəkdə daha geniş yayıla biləcəyini və emal gücünün daha çox əl cihazları, set-top box və ev routerlərinə keçəcəyini düşünür. Ramon Space şirkətinin CEO-su Avi Shabtai isə orbitdə kiçik məlumat mərkəzləri qurmaq üzərində işlədiklərini bildirir, bu isə məlumat strukturunu tamamilə yenidən düşünmək üçün unikal fürsət yaradır.

İnsanlar və ətraf mühit üçün faydalar

Alan Woodward, Surrey Universitetinin kompüter təhlükəsizliyi eksperti, kiçik məlumat mərkəzlərinin daha az riskli olduğunu vurğulayır, çünki böyük mərkəzlərdə uğursuzluq nöqtələri daha çox olur. Kiçik məlumat mərkəzləri həmçinin enerji sərfiyyatını azaldır və istilik kimi əlavə faydalı resurslar təmin edə bilir. Devon nümunəsində olduğu kimi, bu texnologiya insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir edir – evlərin istilik xərcləri azalır, ekoloji yük yüngülləşir.

Gələcəyə baxış

Texnologiya dünyasında “Kiçik, mütləq yeni böyükdür” ifadəsi getdikcə daha çox qəbul edilir. Məsələn, Londonda böyük məlumat mərkəzlərinin əvəzinə, kiçik və paylanmış məlumat mərkəzlərinin şəbəkəsi qurula bilər. Bu, həm təhlükəsizlik, həm də enerji baxımından daha dayanıqlı sistemlərin yaradılmasına imkan verəcək. Hələ ki, kiçik məlumat mərkəzlərinin geniş yayılması üçün konkret vaxt müəyyən edilməsə də, bu istiqamətdəki inkişaflar insan həyatını və texnologiyanı daha əlçatan, ekoloji cəhətdən təmiz və təhlükəsiz edəcək.