Kömür İstismarı Günəş Enerjisi İstehsalını Niyə 5,8% Azaldır?

2023-cü ildə kömür termik elektrik stansiyalarından (TƏS) yayılan aerzollar dünya üzrə günəş enerjisi istehsalının 5,8% azalmasına səbəb olub ki, bu da təxminən 111 TВт/saat enerji itkisinə bərabərdir.

Bu nəticələr 140 000-dən çox günəş stansiyasının analizindən sonra əldə olunub. Əsas problem kömür TƏS-dən çıxan SO2 emissiyasının sulfat hissəcikləri əmələ gətirməsidir. Bu hissəciklər günəş işığını yayır və udaraq panellərə çatan işıq miqdarını azaldır. Bundan əlavə, azot oksidləri, toz və karbon aerzolları da çirklənməyə təsir göstərir.

Xüsusilə Çində 2023-cü ildə 793,5 TВт/saat günəş enerjisi istehsal olunub. Lakin aerzol çirklənməsi səbəbindən 61,3 TВт/saat enerji itkisi yaranıb ki, bu da qlobal itkilərin yarısından çoxunu təşkil edir və ümumi istehsalın 7,7%-ni təşkil edir. 2013-2023-cü illər arasında bu itkilər ildə təxminən 1,4% azalıb, əsasən ekoloji tələblərin sərtləşməsi və köhnə stansiyaların modernizasiyası sayəsində.

ABŞ-da isə aerzol səbəbindən enerji itkisi 3,1% səviyyəsindədir. Burada günəş və kömür stansiyalarının coğrafi yaxınlığının az olması bu itkini aşağı saxlayır. Çində isə günəş stansiyaları tez-tez kömür stansiyalarının yaxınlığında yerləşir, xüsusən də qərb səhralıq bölgələrində.

Qlobal olaraq 2023-cü ildə aerzol və buludlar səbəbindən günəş enerjisində 515 TВт/saat enerji itkisi qeydə alınıb. Bu, 84 ədəd 1 GW gücündə kömür stansiyasının illik istehsalına bərabərdir. Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) enerji tələbatının 2027-ci ilə qədər ildə təxminən 4% artacağını proqnozlaşdırır. Buna baxmayaraq, bir çox ölkələr kömür stansiyalarını günəş və külək enerjisinin ehtiyat gücü kimi saxlayırlar.

Ekspertlər bildirir ki, kömür generasiyasından yaranan çirklənmənin azaldılması günəş enerjisinin məhsuldarlığını artırmaq üçün vacibdir. Bu, həm ekoloji, həm də iqtisadi baxımdan əhəmiyyətlidir. Daha təmiz hava və dayanıqlı enerji mənbələrinin inkişafı insanların gündəlik həyatına müsbət təsir göstərəcək.