Kosmosda enerji inqilabı: Termoradiativ diodlar gələcəyi necə dəyişəcək?

İstilikdən elektrik enerjisinə yeni yol

Sidney Opera Evi və Sidney Körpüsünün gecə istiliyi əslində elektrik enerjisinə çevrilə bilər. New South Wales Universitetinin (UNSW) alimləri işıq yayaraq elektrik enerjisi yaradan termoradiativ diodlar üzərində çalışırlar. Bu cihazlar infraqırmızı radiasiyanı elektrik enerjisinə çevirir və bədən istiliyindən Casio saatını işlədə biləcək qədər gücə malikdir.

Termoradiativ diodların potensialı və məhdudiyyətləri

UNSW komandası 2022-ci ildə bu texnologiyanın birbaşa elektrik gücünü nümayiş etdirib. Lakin hazırda termoradiativ diod ənənəvi günəş panelindən təxminən 100,000 dəfə az enerji istehsal edir. Diodun gücü istilik mənbəyi ilə ətraf mühit arasındakı temperatur fərqindən asılıdır. Yer atmosferində su buxarı və karbon qazı bu fərqi azaldır, bu da cihazın effektivliyini məhdudlaşdırır.

Kosmosda yeni üfüqlər

Atmosferin olmadığı kosmosda isə bu problem aradan qalxır. Termoradiativ diodlar peyklərə əlavə enerji təmin edə bilər. Peyklər günəş işığı olmadıqda batareyalarla işləyir və onların iş vaxtı məhduddur. Termoradiativ diodlar peykin səthindən istilik enerjisi toplayaraq enerji mənbəyini genişləndirir.

UNSW komandası bu il balon test uçuşu həyata keçirməyi planlaşdırır. NASA-dan Dr Geoffrey Landis bu texnologiyanın aşağı orbit peyklərində istifadəsini, Dr Stephen Polly isə dərin kosmos missiyalarında potensialını vurğulayır. Onlar həmçinin radioaktiv izotopların istiliyini elektrik enerjisinə çevirmək üçün termoradiativ diodların imkanlarını araşdırırlar.

Sadə, davamlı və perspektivli texnologiya

Termoradiativ diodlar daha az hərəkətli hissəyə malikdir və bu, onları daha davamlı edir. NASA alimləri yeni materiallar üzərində işləyərək cihazların effektivliyini artırmağa çalışır. UNSW komandası ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrindən maliyyə dəstəyi alıb, bu da texnologiyanın inkişafına əlavə təkan verir.

Gələcəyə baxış

Termoradiativ diodların kommersiya istifadəsinə tam keçidi hələ qeyri-müəyyəndir, lakin 5-10 il ərzində bu texnologiyanın gündəlik həyatda və kosmosda geniş tətbiq olunması gözlənilir. Bu, enerji istehsalında yeni bir dövrün başlanğıcı ola bilər – istilikdən elektrik enerjisi yaratmaqla, həm planetimizdə, həm də kosmosda enerji mənbələrini zənginləşdirəcək.

İnsanlar üçün bu, daha dayanıqlı enerji həlləri və kosmos missiyalarında yeni imkanlar deməkdir. Sidney gecələrinin istiliyi artıq sadəcə gözəllik deyil, gələcəyin enerji mənbəyidir.