Kosmosda həyat axtarışı: Marsdan Yupiterə yeni ümidlər nə vəd edir?

Kosmosda həyat axtarışı: Tarixdən bu günə

1906-cı ildə The New York Times Marsda həyatın mövcud olduğunu elan edərək elm və ictimaiyyət arasında böyük rezonans yaratdı. O vaxtdan bəri insanlığın kosmosda həyat tapmaq arzusu sönməyib. 1996-cı ildə NASA Mars meteoritində bakteriya fosilləri tapıldığını açıqladı, lakin bu kəşf hələ də elmi dairələrdə mübahisəlidir.

2024-cü ilin yeni ümidləri

Bu il NASA astrobiologiya üzrə virtual seminar keçirdi, burada 100-dən çox mütəxəssis kosmosda həyatın axtarışı mövzusunda fikir mübadiləsi apardı. Eyni zamanda, NASA Pandora Kosmos Teleskopunu işə saldı. Bu teleskop 20 ekzoplanetdə həyat əlamətləri axtaracaq.

Oktyabr ayında isə Europa Clipper kosmik aparatı Yupiterin buzlu ayı Europaya yola düşdü. Avropa Kosmik Agentliyinin 2023-cü ildə işə saldığı Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) ilə birlikdə bu aparat Yupiterin aylarında kimyəvi həyat əlamətlərini araşdıracaq.

Elmi yanaşma və kommunikasiya çətinlikləri

NASA həyat aşkarlanması üçün CoLD etibar səviyyələri miqyasını təqdim edib. Bu miqyas 7 səviyyədən ibarətdir və kəşflərin etibarlılığını qiymətləndirməyə imkan verir. Apollo missiyalarından gətirilən 382 kiloqramlıq ay nümunələri isə karantin altında saxlanılıb, bu da həyatın yayılmasının qarşısını almaq üçündür.

Astrobiologiya yalnız elmi deyil, həm də fəlsəfi və mənəvi sualları gündəmə gətirir. Ekspert Brianne Suldovsky bildirir ki, məlumatların düzgün çatdırılması üçün peşəkar kommunikatorlara ehtiyac var. Misinformasiya ilə mübarizə və elmi skeptisizmin tədrisi isə cəmiyyətin kosmosda həyat axtarışına sağlam yanaşmasını təmin edir.

İnsanların baxışı və gələcəyə baxış

2021-ci ildə aparılan sorğu göstərir ki, amerikalıların 51%-i qeyri-müəyyən uçan obyektlərin yadplanetli olduğunu düşünür, lakin 87%-i bu obyektlərin təhlükə yaratmadığına inanır. Bu, insanların yadplanetli həyat mövzusuna həm maraq, həm də ehtiyatla yanaşdığını göstərir.

Kosmosda həyat axtarışı insanlığın ən böyük suallarından biridir. Hər yeni kəşf insanlara kainatdakı yerimizi və həyatın nə qədər geniş və mürəkkəb olduğunu anlamağa kömək edir.