Kosmosda Mars ölçüsündə nəhəng dəmir çubuq tapılması nəyi dəyişəcək?

Avropalı astronomlar Halqa Nebulasının içində qəribə dəmir çubuq aşkar ediblər. Bu çubuq Günəşdən Plutonadək məsafənin təxminən 500 qatına bərabər uzunluqda, kütləsi isə Mars planetinin kütləsi qədərdir. Halqa Nebulası Lyra bürcündə yerləşir və 1779-cu ildə fransız astronomu Şarl Messier tərəfindən kəşf olunub.

Kəşf Cardiff Universiteti və University College London (UCL) alimlərinin birgə işi nəticəsində baş tutub. Onlar William Herschel Teleskopuna quraşdırılmış WEAVE alətindən istifadə edərək, Large Integral Field Unit (LIFU) rejimində nebulanın kimyəvi tərkibini detallı şəkildə araşdırıblar.

Dəmir çubuğun necə yarandığı hələ də müəmmalıdır. İki əsas ehtimal irəli sürülür: ya ulduzun xarici qatlarının qeyri-adi şəkildə atılması, ya da ulduzun genişlənməsi zamanı bir qayalı planetin buxarlanması nəticəsində formalaşıb. Professor Janet Drew əlavə analizlərin vacib olduğunu vurğulayır və komandası daha yüksək spektral çözünürlükdə müşahidələr aparmağı planlaşdırır.

Dr Roger Wesson bildirir ki, “WEAVE bizə Halqa Nebulasına yeni baxış bucağı verdi və əvvəllər mümkün olmayan qədər detalları göstərdi.” Professor Drew isə əlavə edir: “Nebulanın hər nöqtəsində kimyəvi tərkibi müəyyən etmək üçün spektri davamlı şəkildə əldə etmək, istənilən dalğa uzunluğunda görüntülər yaratmağa imkan verir.” Bu tədqiqatlar WEAVE-in beş il ərzində aparacağı səkkiz əsas araşdırmadan biridir.

Bu kəşf kosmosun tərkibi və ulduzların həyat dövrü barədə anlayışımızı zənginləşdirir. Halqa Nebulasındakı dəmir çubuq, ulduzların və planetlərin necə dəyişdiyini anlamaqda vacib ipucları verə bilər.