Kosmosda Süni İntellektin Gələcəyini Dəyişdirəcək Superkompüter Yarışı Sürətlənir

Kosmosda süni intellekt üçün yeni dövr başlayır

Kosmos artıq yalnız peyk rabitəsi və müşahidə üçün deyil, həm də süni intellektin mərkəzi kimi formalaşır. Çin və ABŞ arasında AI məlumat mərkəzlərinin orbitdə qurulması üçün amansız yarış gedir. Bu, texnologiyanın sərhədlərini genişləndirir və gələcəyin həyat tərzini dəyişmək potensialı daşıyır.

Çin: 10,000 hesablama kartı ilə superkompüter

Çin Elmlər Akademiyasının Hesablama Texnologiyaları İnstitutu (ICT) Pekində kosmosda yeni növ superkompüter üzərində çalışır. Bu mərkəz 10,000 yüksək performanslı hesablama kartından ibarətdir. Guoxing Aerospace və Zhejiang Lab tərəfindən buraxılan 12 peyk kosmosda ilk hesablama konstellyasiyasını təşkil edir. Bu AI modeli saniyədə 5 peta əməliyyat sürətinə malikdir və 8 milyard parametrdən ibarətdir.

ABŞ: Elon Musk, Jeff Bezos və Google-un kosmik AI layihələri

ABŞ tərəfi də geri qalmır. Elon Musk Starlink peyklərini AI hesablama yükləri üçün təkmilləşdirir. Jeff Bezosun Blue Origin komandası bir ildən çoxdur AI məlumat mərkəzi üzərində çalışır. Google isə Project Suncatcher ilə peyklərdə mikro-rəflər yerləşdirərək bu texnologiyanı sınaqdan keçirir. Nvidia tərəfindən dəstəklənən Starcloud şirkəti Nvidia H100 GPU ilə təchiz olunmuş Starcloud-1 peykini orbitə buraxıb. Bu peyk 80 gigabaytlıq çip yaddaşı daşıyır və kosmosda NanoGPT modelini ilk dəfə təlim etdirib.

NanoGPT və AI-nin kosmosdakı gələcəyi

NanoGPT modeli OpenAI-nin həmtəsisçisi Andrej Karpathy tərəfindən yaradılıb və Starcloud-1 peykində uğurla işə salınıb. Bu, süni intellektin kosmosda inkişafında yeni mərhələdir. Starcloud-un məlumat mərkəzləri günəş enerjisi ilə işləyərək ənənəvi sistemlərdən 10 dəfə az elektrik sərf edir.

Stabil və uzunömürlü peyklər

Zhongke Tiansuan 2022-ci ildə təkmilləşdirilmiş kosmik kompüter peykini orbitə buraxıb. Bu peyk 1000 gündən çox stabil fəaliyyət göstərir və kosmosda superkompüterlərin gələcəyinə işıq tutur. Ekspertlər 2030-cu illərdə kosmosda superkompüterlərin tam işlək vəziyyətə gələcəyini proqnozlaşdırır.

İnsan həyatına təsiri və gələcəyə baxış

Bu texnoloji yarış yalnız kosmosda deyil, gündəlik həyatımızda da inqilab yaradacaq. Süni intellektin sürətli və enerji səmərəli işləməsi, yeni məlumat mərkəzlərinin yaradılması, elmi tədqiqatların sürətlənməsi və qlobal rabitənin inkişafı üçün zəmin yaradır. Kosmosda gigavatt səviyyəli məlumat mərkəzləri insanlığın ən böyük texnoloji layihələrindən biri kimi qiymətləndirilir.

Bu yarışda qazanacaq tərəf yalnız texnoloji üstünlük əldə etməyəcək, həm də gələcəyin dünyasını formalaşdıracaq.