Kosmosun Sirli Qırmızı Nöqtələri: Erkən Kainatın Sirlərini Kəşf Edin

Kosmosun ən qədim qırmızı nöqtələri aşkarlandı

James Webb teleskopu erkən kainatda parlayan 13 parlaq qırmızı nöqtə kəşf etdi. Bu nöqtələr kainatın yaranmasından təxminən 600-700 milyon il sonra mövcud olub və bəziləri Samanyolu qalaktikası qədər kütləyə malikdir. Lakin onlar adi qalaktikalara bənzəmir və alimlər onları “kainatın pozucuları” adlandırırlar.

Qırmızı nöqtələrin qeyri-adi xüsusiyyətləri

Bu obyektlərin spektrində hidrogenin genişlənmiş xətləri müşahidə olunub ki, bu da onların sürətlə, saniyədə minlərlə kilometr sürətlə hərəkət etdiyini göstərir. Bu, onların ətrafında böyük kütləli cisimlərin olduğunu, yəqin ki, superkütləvi qara dəliklərin mövcudluğunu göstərir. Lakin yalnız bir qırmızı nöqtə rentgen şüaları yayır, yəni onların çoxu adi aktiv qara dəliklər kimi deyil. Parıltılarında isə demək olar ki, heç bir dəyişkənlik yoxdur, bu da onları adi ulduzlardan və ya aktiv qara dəliklərdən fərqləndirir.

Alimlərin araşdırmaları və fərziyyələri

Swinburne Universitetindən Ivo Labbé və həmkarları bildirirlər ki, qırmızı nöqtələr eyni tip obyektlər deyil. Bəzi nöqtələr işıq dəyişkənliyi göstərir, bəziləri isə ətrafdakı qazın klastervari quruluşuna görə fərqlənir. Yeni fərziyyələrə görə, bu obyektlər çox sıx qaz atmosferi ilə əhatə olunmuş, ya superkütləvi qara dəliklər, ya da Günəşdən on min dəfə böyük kütləyə malik ulduzlar ola bilər. Bu fikir “qara dəlik ulduzu” və ya “qara dəlik örtüyü” kimi adlandırılır və getdikcə daha çox dəstək qazanır.

Kainatın erkən dövrünün sirri

Bu qırmızı nöqtələr müasir kainatda da tapılıb və onlar aktiv qara dəliklərin ilkin formaları ola bilər. Məsələn, bir obyektdə rentgen şüaları müşahidə olunub, başqa birində isə cazibə qüvvəsi səbəbindən işığın çoxlu görüntüləri yaranıb və işıq parlaqlığında dəyişkənlik qeydə alınıb. Bu, onların müxtəlif görünüşlərinin müşahidə bucağından və ətrafdakı qazın paylanmasından asılı ola biləcəyini göstərir. Bu mövzu ilə bağlı 700-dən çox elmi məqalə yazılıb, lakin onların tam təbiəti hələ də tam aydın deyil.

İnsanlar və kainatın sirri

Bu kəşf insanlara kainatın yaranması və inkişafı haqqında yeni suallar verir. Qırmızı nöqtələrin sirri açıldıqca, biz öz kosmik tariximizi daha dərindən anlaya biləcəyik. James Webb teleskopunun bu yeni kəşfi kainatın ən qədim və ən sirli obyektlərini araşdırmaqda yeni mərhələnin başlanğıcıdır.