Kvant Materialları üzrə Kavli Mükafatı: Allan MacDonald Niyə Seçildi?

Allan MacDonald və Kavli mükafatının əhəmiyyəti

Kanadalı fizik Allan MacDonald kvant materiallarının ikiölçülü qatlarının tədqiqinə görə prestijli Kavli mükafatını qazanıb. Bu mükafat Norveç Elmlər Akademiyası tərəfindən verilir və 1 milyon ABŞ dolları (təxminən 1,7 milyon AZN) dəyərindədir.

Twistronics: Qatların fırlanmasının sirri

MacDonald və həmkarları Eva Andrei və Pablo Jarillo-Herrero "twistronics" adlanan sahədə iş görürlər. Bu sahə qatların azca fırlanmasının materialların elektron xassələrini necə dəyişdiyini araşdırır. Onların işi göstərib ki, müəyyən bucaqlarda qatlar superkeçirici xüsusiyyətlər qazana bilər, yəni elektrik müqavimətsiz axa bilər.

Kanadadan ABŞ-a gedən yol

74 yaşlı MacDonald Antigonish, Nova Scotia şəhərində doğulub, Kanadada təhsil alıb və 1978-ci ildə Toronto Universitetində fəlsəfə doktoru dərəcəsi alıb. O, Kanadada Milli Tədqiqat Şurasında təxminən on il çalışıb, lakin 1980-ci illərdə ABŞ-da akademik mövqe tapmaq üçün Indiana və sonra Texas Universitetinə köçüb. Öz sözləri ilə, "mənə şans vermək üçün Amerikaya getməli oldum".

Mükafatın tarixi və Kanadaya təsiri

2008-ci ildən bəri Kavli mükafatını alan ilk kanadalı olan MacDonald, həmçinin Kanadadakı kvant materialları proqramında müşavir kimi fəaliyyət göstərir. Kavli mükafatı Norveç Elmlər Akademiyası tərəfindən astrofizika və neyroelm sahələri ilə yanaşı nanelm sahəsində də hər il verilir.

İnsanlara təsiri və gələcək perspektivlər

MacDonaldın tədqiqatları kvant texnologiyalarının inkişafına yeni imkanlar açır. Bu, gələcəkdə elektron cihazların daha effektiv və çevik işləməsinə şərait yarada bilər. Onun uğuru gənc alimlər üçün ilham mənbəyidir və elmin sərhədlərini genişləndirir.