Laboratoriyada yaradılan mini insan mədəsi gələcəyi dəyişəcək

Mini-stomak: insan mədəsinin kiçik surəti

University College London və Great Ormond Street Hospitalın tədqiqatçıları insan mədəsinin əsas strukturlarını və funksiyalarını təkrarlayan mini-stomak hazırlayıblar. Model bir düyü dənəsi qədər kiçikdir və mədənin fundus, korpus və antrum bölgələrini birləşdirir. Mini-stomak mədə mukozasını və qastrik turşu istehsalını da əhatə edir.

Hüceyrələrdən 3D çap texnologiyasına

Bu unikal mini-orqan hüceyrə staminlərindən hazırlanıb. Hüceyrələr endoskopik biopsiya yolu ilə götürülərək laboratoriyada 3D çap texnologiyası ilə formalaşdırılıb. Nəticədə, mədənin müxtəlif bölgələrinin funksiyalarını birləşdirən kompleks bir model əldə olunub.

Nadir genetik xəstəliklərin tədqiqində yeni üfüqlər

Mini-stomak PMM2-HIPKD-IBD kimi nadir genetik xəstəliklərin səbəblərini araşdırmaq üçün istifadə olunub. Bu model xəstəliklərin inkişaf mexanizmlərini başa düşmək və fərdi müalicə yollarını sınamaq üçün vacib vasitədir. Tədqiqat National Institute for Health and Care Research tərəfindən maliyyələşdirilib, Oak Foundation və GOSH Charity isə əlavə dəstək göstərib.

Ekspertlərin fikirləri

Tədqiqatda iştirak edən mütəxəssislər bildirirlər ki, ənənəvi orqanoidlər və heyvan modelləri insan mədəsinin regional arxitekturasını və funksional müxtəlifliyini təkrarlaya bilmir. Onlar əlavə edirlər ki, tibbin çox hissəsi heyvan modellərindən in vitro sistemlərə doğru irəliləyir. Bu, nadir və mürəkkəb genetik xəstəliklər üçün fərdi müalicə istiqamətində böyük irəliləyişdir.

İnsan həyatına təsiri

Mini-stomak xəstə biopsiyasından alınan hüceyrələrlə yaradıldığı üçün gələcəkdə fərdi müalicə üsullarının inkişafına şərait yaradır. Bu, xəstələr üçün daha effektiv və az yan təsirli müalicə variantlarının ortaya çıxmasına ümid verir. Hər bir kiçik model arxasında xəstələrin həyatını yaxşılaşdırmaq üçün böyük ümidlər dayanır.

Mini-stomak həmçinin tədqiqatçılara mədənin müxtəlif bölgələrinin funksiyalarını daha dərindən anlamağa imkan verir. Bu, qastrik xəstəliklərin müalicəsində yeni yanaşmaların inkişafına yol açacaq.

Növbəti addımlar

Hazırda mini-stomakın klinik tətbiq üçün tam hazır olub-olmaması dəqiqləşdirilməyib. Lakin bu texnologiyanın gələcəkdə fərdi tibbdə inqilabi dəyişikliklərə səbəb olacağı gözlənilir. Tədqiqat Università di Padova və VIMM ilə əməkdaşlıqda aparılıb və bu sahədə yeni imkanlar açır.