Leonardo da Vincinin DNAsı: Tarixin sirri açılacaqmı?

Leonardo da Vincinin DNAsı tapıla bilərmi?

Beynəlxalq alimlər qrupu, Leonardo da Vincinin (1452-1519) bir rəsminin üzərində insan DNAsı izləri aşkarlayıb. Bu rəsmin müəllifliyi mütəxəssislər arasında mübahisəli olsa da, onun üslubunun Leonardo ilə əlaqəli olduğu düşünülür. Alimlər, bu tapıntının sənət əsərlərinin araşdırılmasında və qorunmasında yeni imkanlar yarada biləcəyini qeyd edir.

Araşdırmanın detalları

ABŞ-dakı J. Craig Venter İnstitutundan Harinder Singh və onun komandası, rəsmin həm ön, həm də arxa tərəflərindən xüsusi metodlarla kiçik bioloji nümunələr götürüb. Bu nümunələr müasir DNT analiz texnologiyaları ilə tədqiq edilib. Nəticədə, bakteriya, göbələk, bitki və heyvan DNAsı qarışığı ilə yanaşı, insan DNAsı fraqmentləri də aşkar edilib. Xüsusilə, Y-xromosomuna aid fraqmentlər diqqət çəkib. Bu fraqmentlər, Aralıq dənizi bölgəsində, o cümlədən Toskana ərazisində geniş yayılan genetik qrupla əlaqələndirilib.

Tarixi sənədlərlə müqayisə

Alimlər, bu nəticələri Leonardo da Vincinin ailəsinə aid 15-ci əsrə məxsus tarixi məktublarla müqayisə ediblər. Bu məktublarda da oxşar Y-xromosom xüsusiyyətləri tapılıb. Lakin tədqiqatçılar vurğulayır ki, bu, yalnız ilkin ipucu sayıla bilər və dəqiq sübut kimi qəbul edilə bilməz. DNAnın çox fraqmentləşmiş olması və əsərlərin əsrlər boyu müxtəlif insanlar tərəfindən toxunması, nəticələrin dəqiqliyinə mane olur.

Mütəxəssislərin reaksiyası

Müstəqil mütəxəssislər, nəticələri elmi baxımdan maraqlı hesab etsələr də, Leonardonun DNAsını dəqiq müəyyən etmək üçün etibarlı genetik referens nöqtəsinin olmadığını bildirirlər. Leonardo da Vincinin məzarı 19-cu əsrdə bir neçə dəfə pozulub və onun birbaşa varisləri yoxdur. Buna baxmayaraq, tədqiqat qrupu, Leonardonun ata xəttindən olan müasir kişilərdən DNT nümunələri götürməyi və Toskanadakı Vinci şəhərində tapılan ailə üzvlərinə aid olduğu düşünülən sümükləri araşdırmağı planlaşdırır. İlkin analizlər, bu sümüklərin Leonardonun ailəsinin yaşadığı dövrə uyğun olduğunu göstərir.

Yöntəmin məhdudiyyətləri

Tədqiqatçılar, sənət əsərlərindəki səthi DNT-nin çirklənməyə çox həssas olduğunu və nəticələrin ehtiyatla qiymətləndirilməli olduğunu vurğulayırlar. Buna baxmayaraq, bu metodun gələcəkdə mübahisəli sənət əsərlərinin autentifikasiyasında və mədəni irsin qorunmasında mühüm rol oynaya biləcəyi düşünülür.

Alimlər, Leonardonun DNAsını tam dəqiqliklə müəyyən etməyin hələ də çətin olduğunu qəbul edirlər. Lakin bu cür tapıntılar, sənət və elm arasında yeni körpülərin qurulmasına töhfə verə bilər.