Malavidə 9500 illik kremasiya: Tarixin sirli səhifəsi açılır

Tarixin ən qədim kremasiyası

Malavidəki Mount Hora dağının ətəyində yerləşən Hora 1 adlanan arxeoloji sahədə 9500 il əvvələ aid kremasiya qalıqları aşkar edilib. Bu tapıntı, qədim ovçu-yığıcıların dəfn adətlərinin mürəkkəbliyini və sosial təşkilatını üzə çıxarır.

Unikal tapıntı: Niyə yalnız bir nəfər?

Tapıntıya əsasən, kremasiya edilmiş insan 18-60 yaş arasında, təxminən 150 sm boyunda bir qadın olub. Qadının qalıqları, ovçu-yığıcıların adətən dəfn etdiyi digər qəbirlərdən fərqli olaraq, xüsusi diqqətlə yandırılıb. Arxeoloqların fikrincə, kremasiya prosesi üçün təxminən 30 kiloqram quru odun istifadə edilib və odun yığılması böyük əmək tələb edib.

Qədim mərasimlərin sirrləri

Kremasiya üçün istifadə olunan ocağın temperaturunun 500 dərəcədən yuxarı olduğu müəyyən edilib. Alimlər həmçinin kremasiya zamanı daş alətlərin dəfn əşyası kimi ocağa əlavə edildiyini aşkar ediblər. Əldə olunan sübutlar göstərir ki, qadının bədəni yandırılmadan əvvəl müəyyən mərasimlər keçirilib. Məsələn, qadının başının bədəndən ayrıldığı və bədəninin bəzi hissələrinin kəsildiyi müəyyən edilib. Bu, ilk baxışda qəribə görünsə də, qədim cəmiyyətlərin mürəkkəb dəfn rituallarına işarə edir.

Niyə bu qədər əmək sərf olunub?

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu qadın xüsusi bir şəxsiyyətə sahib olub. Onun həyat tərzi və ölüm şəraiti onu digər dəfn olunanlardan fərqləndirib. Qalıqlar göstərir ki, qadın fiziki cəhətdən məhdud hərəkət qabiliyyətinə malik olub, lakin əllərindən çox istifadə edib, bu da onun cəmiyyətdə xüsusi rol oynadığını göstərə bilər.

Tarixə işıq salan tapıntılar

Hora 1 sahəsində aparılan qazıntılar 2016-2019-cu illər arasında həyata keçirilib. Bu sahə ilk dəfə 1950-ci illərdə kəşf edilsə də, həmin dövrdə tapıntılar yetərincə araşdırılmayıb. Yeni tədqiqatlar göstərir ki, bu ərazidə insanlar 21000 il əvvəl yaşamağa başlayıb və 8000-16000 il əvvəl burada dəfn mərasimləri keçirilib. Maraqlıdır ki, kremasiya yalnız bir dəfə baş verib, bu da onu unikal edir.

Mədəniyyətin davamlılığı

Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, kremasiyadan 700 il əvvəl və 500 il sonra bu ərazidə böyük odlar yandırılıb. Bu, həmin yerin cəmiyyət üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını və nəsildən-nəslə ötürülən yaddaşın bir hissəsi olduğunu göstərir. Arxeoloqların fikrincə, Mount Hora qədim ovçu-yığıcılar üçün təbii bir abidə və ya mədəni mərasimlər üçün bir mərkəz olub.

İnsanlığın qədim inancları

Bu tapıntılar, ovçu-yığıcıların mədəniyyətlərinin mürəkkəbliyini və onların inanclarının dərinliyini göstərir. Yale Universitetinin antropoloqu Dr. Jessica Thompson deyir: 'Bu cür qədim tarixə aid kremasiya tapıntısı, həmin dövrdə insanların yalnız yaşamaq üçün deyil, həm də inanclarını ifadə etmək üçün böyük əmək sərf etdiyini sübut edir.'

Gələcək araşdırmalar

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, bu tapıntı digər qədim ovçu-yığıcı cəmiyyətlərin mədəniyyətlərini daha yaxşı anlamağa kömək edəcək. Ərazidəki digər təbii qayalıq yerlərinin araşdırılması və köhnə muzey kolleksiyalarının yenidən nəzərdən keçirilməsi bu qədim cəmiyyətlərin müxtəlifliyinə işıq sala bilər.