Marsda bioilhamlı rover: Valles Marineris vadisini fəth edən texnologiya nədir?

Marsda bioilhamlı texnologiya ilə yeni dövr

Marsın ən böyük çatlaq vadisi olan Valles Marinerisdə araşdırmalar üçün hazırlanmış VaMEx layihəsi Alman Kosmik Agentliyi DLR-in rəhbərliyi altında irəliləyir. Bu layihənin məqsədi Marsda Valles Marineris bölgəsini kəşf etmək üçün avtonom, müxtəlif tipli robot sürüləri yaratmaqdır.

Sahra kərtənkələsindən gələn ilham

Würzburg Universitetinin tədqiqatçıları Sahra səhrasında yaşayan Scincus scincus adlı kərtənkələnin hərəkət mexanizmini rover təkərlərinə tətbiq ediblər. Bu təkərlər qumda "üzə bilən" əyri formaya malikdir və həm uzununa, həm də yan istiqamətdə qüvvə yaradır. Nəticədə rover qum üzərində daha sabit və effektiv hərəkət edir və qumda sinusoidal, yəni S-şəkilli izlər buraxır.

Qarışıq relyefdə üstün performans

VaMEx layihəsi çərçivəsində DLR və Bremen Universiteti ilə əməkdaşlıqda aparılan sınaqlar göstərib ki, bu təkərlər sürüşmə və batma risklərini azaldaraq müxtəlif relyef şəraitində roverlərin performansını artırır. Layihə çərçivəsində həmçinin sürüşmə, batma və təkərlə səth arasındakı qarşılıqlı təsiri nəzərə alan nəzarət strategiyalarının inkişaf etdirilməsi planlaşdırılır ki, roverlər çətin səthlərdə daha çevik və sabit hərəkət edə bilsinlər.

Ekspertlərin fikri və gələcəyə baxış

Bioilhamlı hərəkət tədqiqatına rəhbərlik edən Marco Schmidt bu yanaşmanın Marsda robotların hərəkətində inqilab yaradacağını vurğulayır. SETI İnstitutu, Mars İnstitutu, Ceres Robotics və NASA Ames Tədqiqat Mərkəzindən olan Pascal Lee isə bu texnologiyanı həm innovativ, həm də maraqlı hesab edir: "Bu bioilhamlı texnologiya həm innovativ, həm də maraqlıdır."

İnsan və texnologiyanın kəsişməsi

VaMEx layihəsinin roverləri Marsda təkcə elmi araşdırmalar üçün deyil, həm də gələcək insan missiyalarının təhlükəsizliyini artırmaq üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Yeni təkər dizaynları Marsın sərt və dəyişkən səthində robotların daha uzunmüddətli və etibarlı fəaliyyətinə imkan verəcək. Bu isə insanlığın Qızıl Planetlə bağlı xəyalını bir addım daha yaxınlaşdırır.