Marsda Həyatın Sirri: İlk İpuçları Tapıldı?

Yer və Mars: Həyatın Başlanğıcına Baxış

Yer kürəsində həyatın necə başladığı insanları əsrlərdir düşündürən bir sualdır. Alimlər bu sirri həll etmək üçün Yer kürəsinin qədim dövrlərinə nəzər salıblar və RNA-nın (ribonuklein turşusu) sadə kimyəvi reaksiyalarla meydana gəldiyini ortaya çıxarıblar. Bu tapıntılar Marsın da həyatın başlanğıcı üçün uyğun bir mühit ola biləcəyini göstərir.

RNA, həyatın ilk formalarının məlumatlarını idarə edən əsas molekul hesab edilir. Molekulyar bioloq Stiven Bennerin rəhbərlik etdiyi tədqiqat göstərib ki, RNA milyardlarla il əvvəl, Hadean dövründə, sadə molekulların daşlar üzərində birləşməsi nəticəsində yaranıb. Həmin dövrdə Yer kürəsinin səthi, RNA-nın sintezi üçün lazım olan vulkanik bazalt, dehidratlaşdırılmış fosfatlar və boraks mineralları ilə örtülü idi.

Marsda RNA-nın Yaranma Şansı

Maraqlıdır ki, bu mineralların bənzərləri Marsın səthində də mövcuddur. Mars, gənc Yer kürəsini xatırladan bir mühitə malikdir və bu, RNA-nın yaranması üçün uyğun şərait yarada bilər. Boraks, RNA-nın əsasını təşkil edən riboza sabitlik qazandırır. Bu mineralların mövcudluğu Marsda həyatın başlanğıcı üçün potensial bir mühitin olduğunu göstərir.

Asteroyidlərdən Gələn Həyat Toxumları

Yaponiyanın Tohoku Universitetində aparılan başqa bir tədqiqat isə RNA-nın yaranması üçün zəruri olan riboza və qlükozanın Bennu adlı asteroyiddən götürülən nümunələrdə olduğunu aşkar edib. Bu, həmin maddələrin asteroyid toqquşmaları vasitəsilə Yer kürəsinə gətirildiyini dəstəkləyir.

Alimlərin Baxışı və Gələcək Araşdırmalar

Stiven Benner hesab edir ki, Marsın qədim akviferləri, Hadean dövründə Yer kürəsindən daha çox atmosferə məruz qalıb. Bu, prebiotik molekulların okeanlarda itirilməsinin qarşısını ala bilərdi. Eyni zamanda, bazalt şüşəsi kimi materiallar RNA-nın uzun zəncirlər şəklində birləşməsinə kömək edib.

Həyatın ortaya çıxması üçün doğru reaksiyalar baş verdikdən sonra, bu prosesin yalnız bir neçə yüz milyon il çəkdiyi düşünülür. Lakin RNA-nın bütün komponentlərinin eyni formaya malik olması kimi problemlər hələ də alimlərin qarşısında durur. Benner, bu mövzuda hələ çox işin görülməli olduğunu vurğulayır: 'Biz hələ sona çatmamışıq.'

Həyatın mənşəyi ilə bağlı bu tapıntılar, həm Yer kürəsində, həm də digər planetlərdə həyatın necə başlayacağına dair yeni üfüqlər açır.