Marsda karbon izləri üçün Curiosity-nin nadir təcrübəsi nəyi dəyişəcək?

Curiosity-nin Marsda yeni kimyəvi təcrübəsi

NASA-nın Curiosity roveri Marsda nadir və xüsusi bir təcrübə həyata keçirir. Robot qolunun ucundakı LED işıqlardan istifadə edilərək, karbon əsaslı birləşmələri aşkar etmək məqsədilə xüsusi kimyəvi maddə – tetrametilammonium hidroksid (TMAH) ilə test aparılır. Bu, roverin 13 illik missiyası ərzində ikinci dəfə həyata keçirilən nadir təcrübədir.

Təcrübənin əhəmiyyəti və yeri

Curiosity bu dəfə Nevado Sajama adlanan, su ilə əlaqəli çöküntü qayasından nümunə götürüb. Bu ərazi Marsda həyat izlərinin axtarışı üçün xüsusi maraq doğurur. Təcrübə 2026-cı ilin fevralında başlayıb və əvvəlki testdən fərqli olaraq, yeni metod üç mərhələdən ibarətdir və fərqli temperaturlarda aparılır.

Pandemiya və gecikmələr

COVID-19 pandemiyası səbəbindən təcrübənin yenilənməsi gecikib. İlk test 2020-ci ildə Mary Anning adlı yerdə TMAH ilə aparılmış və nəticələrin təfsiri təxminən yeddi ay çəkmişdi. Curiosity artıq TMAH kimyəvi maddəsini tükədib, ancaq başqa kimyəvi maddə – MTBSTFA – hələ də mövcuddur.

Ekspertlərin fikirləri

NASA və York Universitetindən mütəxəssislər təcrübənin nəticələrini həyəcanla gözləyirlər. Alex Innanen deyir: “Hər şeyin yaxşı keçəcəyinə çox əmin olmaq istəyirik.” Ashwin Vasavada əlavə edir: “Nəticələri görmək üçün çox həyəcanlıyıq. Bu analizlər mürəkkəbdir və nəticələri anlamaq üçün bir neçə ay vaxt lazım olacaq.” Nicky Fox isə vurğulayır: “Perseverance roverinin tapıntısı Marsda qədim həyatın izlərinə ən yaxın nəticədir, amma digər qeyri-bioloji izahlar da mümkündür.”

İnsanlar üçün mənası

Curiosity-nin Marsda 22,5 mil (təxminən 36 km) məsafə qət etməsi və 74 kimyəvi stəkan daşıması, kosmos araşdırmalarında insanlığın sərhədlərini genişləndirir. Bu təcrübə həyatın Marsda mövcud olub-olmaması sualına yeni işıq sala bilər. Hər bir tapıntı insanlığın kainatdakı yerini daha dərindən anlamağa kömək edir.

Nəticə

Təcrübənin nəticələrinin tam təfsiri hələ tamamlanmayıb, amma Curiosity-nin bu yeni kimyəvi testi Marsda həyat axtarışında yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir. Bu, insanlığın kosmosda iz qoymaq arzusunun canlı nümunəsidir.