Martina Pennisi: Süni İntellektin İllüziyasını Necə Aşkar Edir?

Süni intellektin böyük illüziyası

Martina Pennisi, məşhur "Corriere della Sera" jurnalisti, süni intellektin ən böyük inqilabını və onun yaratdığı illüziyaları yeni kitabı – «Il grande inganno dell’AI» – vasitəsilə araşdırır. Pennisi süni intellekt interfeyslərinin istifadəçilərdə kognitiv illüziya yaratdığını vurğulayır. Onun sözlərinə görə, bu interfeyslər sadəlik, təciliyyət və hətta sehr hissi oyatmaq üçün xüsusi dizayn edilir. Pennisi yazır: “Ulduzlar, parıltılar və fırlanan nöqtələr sadəlik, dərhallıq və mövcudluq hissi yaradır. Bu, bir növ sehrdir.”

AI-nin populyarlığı və reallıq arasındakı fərq

ChatGPT kimi alətlər qısa müddətdə geniş populyarlıq qazandı. İnsanlar AI ilə söhbət edərkən onun insan kimi cavab verdiyini düşünürlər. Lakin Pennisi xatırladır ki, AI sadəcə statistik modeldir və onun cavabları əvvəlki məlumatlara əsaslanır. O, xəbərdarlıq edir: “Söhbəti münasibətlə qarışdırmayın.” Yəni, AI ilə ünsiyyət insan münasibətinin yerini tutmur.

Praktiki tövsiyələr və rasional yanaşma

Pennisi AI-dən maksimum fayda üçün istifadəçilərə dəqiq və geniş kontekst verməyi məsləhət görür. O, həmçinin bildirir ki, son qərar və düşüncə həmişə insana aiddir: “İl ragionamento iniziale e la decisione finale stanno a te, sempre.”

Sosial medianın təsiri və Facebook-un məhkəmə razılaşması

Süni intellektin təsiri ilə yanaşı, sosial medianın gənclərdə asılılıq yaratması da ciddi problem olaraq qalır. Facebook ABŞ-da bu mövzuda 18 milyard dollar (təxminən 30 milyard AZN) məbləğində məhkəmə razılaşması əldə edib.

Müsahibələr və kitabın nəşri

Pennisi kitabında süni intellekt sahəsinin öncülləri Yann LeCun və Daniela Amodei ilə müsahibələr aparıb. Kitab Solferino nəşriyyatında 25 sentyabr 2026-cı ildə çap olunub. Jurnalist süni intellektin inkişafını rasional və açıq yanaşma ilə qiymətləndirir, insanları aldanmaqdan qorumağa çağırır.

Pennisi əsəri süni intellektin cazibədar, amma yanıltıcı dünyasını anlamaq üçün vacib mənbədir. O, oxuculara AI ilə münasibətdə diqqətli və şüurlu olmağı tövsiyə edir, çünki texnologiya nə qədər inkişaf etsə də, insan qərarının əhəmiyyəti dəyişməz qalır.