MAST Upgrade: Nüvə sintezində inqilabi elmi mərhələyə ilk addım

MAST Upgrade proqramında yeni elmi mərhələ

Böyük ümidlərlə dolu MAST Upgrade proqramı, Böyük Britaniyanın Atom Enerjisi İdarəsi (UKAEA) tərəfindən idarə olunan nüvə sintezi tədqiqatlarında yeni bir dövrə qədəm qoyub. Beşinci elmi kampaniyaya start verilib və bu kampaniya altı ay davam edəcək.

Beynəlxalq əməkdaşlıq və geniş tədqiqatlar

200-dən çox alim, 40-dan çox beynəlxalq institutdan bir araya gələrək, təxminən 950 plazma impulsunu həyata keçirəcək. Hər impuls plazmanın davranışını dərindən anlamaq üçün istifadə olunur. Bu, nüvə sintezində sferik tokamak elminin inkişafına böyük töhfə verəcək.

Plazma sabitliyi və enerji axını üzərində fokus

MAST Upgrade proqramı yüksək təzyiqli plazmaların tədqiqinə yönəlib. Plazma sabitliyi və enerji axını mövzularında aparılan tədqiqatlar, super-X divertoru kimi qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi ilə dəstəklənir. Divertor dizaynının optimallaşdırılması planları isə gələcəkdə plazma idarəetməsində yeni imkanlar açacaq.

Dünyada rekordlar və gələcək perspektivlər

Dördüncü kampaniya zamanı MAST Upgrade sferik tokamakda plazma sabitliyinin basqılanması üzrə dünya birinciliyini əldə edib və 3.8 meqavat (təxminən 6.4 milyon manat) istilik gücünə çatıb. Elmi rəhbər Ceyms Harrison deyir ki, “Bu kampaniya əvvəlki dünya birinciliyimizi daha da möhkəmləndirməyə imkan verəcək.”

2026-cı ildə Elektron Bernşteyn Dalğası sistemi quraşdırılacaq, 2026–2027-ci illərdə isə neytral şüa inyektorları əlavə olunacaq. Bu yeniliklərlə MAST Upgrade həm Elektron Bernşteyn Dalğaları, həm də neytral şüa istiliyini eyni anda istifadə edən ilk sferik tokamak olacaq.

İnsanlar üçün gələcəyin enerjisi

Bu tədqiqatlar yalnız elmi uğur deyil, həm də insanlığın təmiz və dayanıqlı enerji mənbəyinə doğru böyük addımdır. MAST Upgrade proqramında çalışan alimlərin əzmi, gələcək nəsillərə daha təhlükəsiz və əlçatan enerji təmin etmək arzusunu əks etdirir. Bu, həm də dünyada iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizədə yeni ümidlər yaradır.

MAST Upgrade-in uğurları nüvə sintezinin kommersiyalaşmasına doğru inamı artırır və enerji sahəsində yeni bir eraya qapı açır.