Meduzalar Beyinsiz Necə Yatır? Elm Yeni Sirlər Açır
...
Süni intellekt
Oxumaq vaxt alır?
Məqalələri dinləyə bilərsizMeduzaların Yuxusu İnsanları Şaşdırır
Meduzalar və dəniz anemonları kimi beyni olmayan canlılar belə, insanlara bənzər şəkildə yatır. Bu, alimlərin yuxunun təkamüldəki əsas rolunu anlamağa daha da yaxınlaşdırır. İsraildə yerləşən Bar-İlan Universitetinin molekulyar neyrobioloqu Lior Appelbaum deyir: 'Neyronlar çox qiymətlidir. Onlar bölünmür, ona görə də onları sağlam saxlamaq lazımdır.'
Yuxunun Təkamül Kökü
2017-ci ildə aparılan araşdırmalar meduzaların yuxuya bənzər bir vəziyyətə keçdiyini göstərmişdi. İndi isə alimlər bu fenomenin dəniz anemonlarında da mövcud olduğunu sübut ediblər. Yuxunun mərkəzləşdirilmiş sinir sistemi yaranmazdan əvvəl təkamül etdiyi ehtimal olunur. Stanford Universitetinin neyrobioloqu Ravi Nath bildirir ki, 'Yuxunun neyronlarla birlikdə ortaya çıxdığına dair güclü sübutlar var.'
Meduzaların Yuxu Vaxtı
Florida ştatının Key Largo bölgəsində və laboratoriyalarda aparılan araşdırmalar göstərib ki, "Cassiopea andromeda" adlı meduza növü gündə təxminən 8 saat yatır. Əsasən gecə vaxtı yatan bu canlılar günorta qısa bir yuxu da alır. Digər tərəfdən, "Nematostella vectensis" adlı dəniz anemonu gün ərzində vaxtının üçdə birini yuxuda keçirir, əsasən səhər tezdən.
Yuxunun Bioloji Məqsədi
Alimlər yuxunun əsas bioloji funksiyasını hələ də tam anlamasalar da, onun sinir hüceyrələrini qorumaq və zədələnməni bərpa etmək üçün həyati əhəmiyyət daşıdığı düşünülür. Yuxu, heyvanların ovçulara qarşı müdafiəsiz qalmasına baxmayaraq, təkamüldə qorunub saxlanılıb. Bu, onun əvəzolunmaz bir funksiya daşıdığını göstərir.
İnsanlar Üçün Əhəmiyyəti
Bu araşdırmalar təkcə dəniz canlılarının deyil, insan yuxusunun da əsaslarını anlamağa kömək edə bilər. Yuxunun neyron səviyyəsindəki təsirlərini başa düşmək, yuxu pozğunluqlarının müalicəsi və beyin sağlamlığının qorunması üçün yeni imkanlar aça bilər. Alimlər, hər bir növün yuxunu öz ehtiyaclarına uyğunlaşdırdığını vurğulayır.
Yuxu, canlıların həyatında yalnız istirahət deyil, həm də sağ qalmaq üçün zəruri bir prosesdir. Bu qədim canlıların yuxu davranışlarını öyrənmək, insanın öz bioloji sirrlərini açmağa bir addım daha yaxınlaşması deməkdir.