Mərkəzi Asiyada Su və İqlim Böhranına Qarşı Tarixi Əməkdaşlıq Başladı

Mərkəzi Asiyada ekoloji çağırışlar və regional əməkdaşlıq

Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderləri aprelin 22-də Qazaxıstanın Astana şəhərində Regional Ekoloji Sammitdə toplaşaraq su ehtiyatlarının qorunması və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəni müzakirə etdilər. Tacikistan Prezidenti Emomali Rahmon ölkəsinin iqlim siyasəti, su ehtiyatları və yaşıl iqtisadiyyat sahəsində əsas prioritetlərini təqdim etdi.

Tacikistanın su ehtiyatları və iqlim siyasəti

Tacikistan Mərkəzi Asiyanın su ehtiyatlarının təxminən 60%-nin formalaşdığı əsas ölkədir. Prezident Rahmon bildirdi ki, dağ ekosistemləri və buzlaqların sürətlə əriməsi su balansını poza və təbii fəlakət riskini artıra bilər. Tacikistan Düşənbə Su Prosesinə sadiqliyini təsdiqləyir və beynəlxalq təşkilatların dəstəyi ilə buzlaq və kriyosfer monitorinqi üçün regional mərkəzin yaradılmasını təklif edir.

Yaşıl iqtisadiyyat və enerji potensialı

Tacikistan bərpa olunan enerji mənbələrinin istifadəsini genişləndirir, enerji səmərəliliyini artırır və aşağı karbonlu iqtisadiyyatın inkişafını prioritet hesab edir. Hidroenergetika strateji sahə kimi daxili tələbatı ödəməklə yanaşı, ixrac potensialına malikdir. "Yaşıl" maliyyələşdirmə mexanizmlərinin, o cümlədən yaşıl istiqrazların buraxılması planlaşdırılır. Həmçinin, regional karbon bazarının tədricən yaradılması təşəbbüsü müzakirə olunur.

Təbiətin qorunması və sosial məsuliyyət

2040-cı ilə qədər nadir növlərin qorunması və meşələşdirmə proqramları həyata keçiriləcək. Tacikistan dağ faunasının unikal və nadir növlərini qorumaq üçün dövlət proqramlarını aktiv şəkildə icra edir. Prezident Rahmon qeyd etdi: “Bu və digər səylər təbii yaşayış yerlərinin qorunmasına və təbiətə məsuliyyətli yanaşmanın təmin olunmasına yönəlib.” Regionda tullantı və su resurslarının idarə olunması üçün ixtisaslaşmış mərkəzlərin fəaliyyətinin gücləndirilməsi də önəmlidir.

Regional əməkdaşlıq və gələcək perspektivlər

Mərkəzi Asiya ölkələri su-enerji sektorunda əməkdaşlığı gücləndirməklə ekoloji və iqtisadi faydalar əldə edə bilərlər. İnvestisiyalar beynəlxalq maliyyə institutları və iqlim fondları vasitəsilə artırıla bilər. Lakin su bölgüsü və yaşıl iqtisadiyyata keçid məsələlərində razılaşmazlıqlar hələ də mövcuddur. Regional karbon bazarlarının və rəqəmsal resurs idarəetmə sistemlərinin yaradılması əməkdaşlığın yeni mərhələsi ola bilər.

Tacikistanın təşəbbüsləri Mərkəzi Asiyada ekoloji təhlükəsizlik və davamlı inkişaf üçün yeni perspektivlər açır. Bu, yalnız təbiətin deyil, milyonlarla insanın gələcəyi üçün də həyati əhəmiyyət daşıyır.