Microsoftun kvant kompüterində yeni dövr: Elm və tənqid niyə toqquşur?

Microsoft-un kvant şöbəsinin yeni iddiaları və elmi şübhələr

Microsoft-un kvant texnologiyaları üzrə korporativ vitse-prezidenti Zulfi Alam komandasının yeni maddə halı yaratdığını iddia edir və 2026-cı ilin iyununda istehsal etdikləri qubitin əvvəlkindən 1000 dəfə daha etibarlı olduğunu açıqlayıb. Lakin şirkət xam məlumatları kommersiya sirri kimi qoruyur və ictimaiyyətə təqdim etmir.

Elm cəmiyyəti və Microsoft arasında fikir ayrılığı

Microsoft-un Majorana kvaziparçacıklarının mövcudluğunu sübut edən məlumatları paylaşmaması və 2021-ci ildə bu mövzuda Nature jurnalında dərc etdikləri məqaləni geri çəkməsi alimlərdə şübhə yaradıb. Bir çox mütəxəssis Microsoft-un nəticələrinin kifayət qədər əsaslandırılmadığını bildirir. D-Wave Quantum şirkətindən Trevor Lanting isə elmi qiymətləndirmənin vacibliyini vurğulayaraq, "Elmi qiymətləndirmə texnologiyanın elmi və texniki əsaslarını möhkəmləndirmək üçün vacibdir" deyib. O, həmçinin, "Bir şirkət və ya qrup deyirsə ki, vaxtımız yoxdur, mən bunu onların nəticələrinin elmi yoxlamaya tab gətirə bilməməsi kimi oxuyaram" fikrini əlavə edib.

Elmi nəşrlərin gecikməsi və kommersiya sirri

Zulfi Alam elmi nəşrlərin yavaş olduğunu və bu səbəbdən ənənəvi elmi qiymətləndirmə proseslərinin sürətli inkişaf edən sahədə işləmədiyini söyləyir. O, "Dünya iki il ərzində dəyişib, ona görə də peer review və nəşr prosesi bu sürətli dünyada işləmir" ifadəsi ilə elmi araşdırmaların sürətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Lakin bu yanaşma elmi ictimaiyyətdə müzakirələrə səbəb olur.

Gələcəyə baxış və texnologiyanın təsiri

Microsoft 2029-cu ilə qədər faydalı kvant kompüteri yaratmağı planlaşdırır. Bu texnologiya hesablama gücünü kökündən dəyişə və dərman inkişafından müdafiəyə qədər müxtəlif sahələrdə inqilabi yeniliklərə yol aça bilər. Lakin hazırkı mərhələdə elmi ictimaiyyət Microsoft-un iddialarını tam qəbul etmir və texnologiyanın gələcəkdə necə formalaşacağına dair suallar qalır. Bu, həm böyük ümidlər, həm də ehtiyatla yanaşılması lazım olan bir yenilikdir.