Minnesotada ICE-nin Üz Tanıma Tətbiqi: Hüquq və Ədalət Mübarizəsində Yeni Dövr?

Üz Tanıma Texnologiyası və İnsan Hüquqları Arasında Gərginlik

ABŞ-ın Daxili Təhlükəsizlik İdarəsi (ICE) Mobile Fortify adlı üz tanıma tətbiqini Minnesota da daxil olmaqla bir neçə ştatda geniş istifadə edir. Bu tətbiq bir şəxsin üzünü skan edərək federal və ştat məlumat bazalarından məlumat toplayır. Lakin bu texnologiyanın istifadəsi ilə bağlı ciddi narahatlıqlar yaranıb.

Mobile Fortify-nin Geniş İstifadəsi və Tənqidlər

Mobile Fortify 100,000-dən çox dəfə işə salınıb və məlumat bazasında təxminən 200 milyon şəkil saxlanılır. Lakin tətbiqin səhv tanıma halları, xüsusilə qadınlar və rəngli insanlarda daha çox müşahidə olunur. Bu, onların həyatında yanlış şübhələr və hüquq pozuntularına səbəb ola bilər.

Illinois və Chicago şəhərləri DHS-ə qarşı məhkəmə iddiası qaldıraraq, Mobile Fortify-nin qanunları aşdığını və konstitusiya hüquqlarını pozduğunu bildirirlər. Məhkəmə iddialarında tətbiqin əlavə yoxlama olmadan nəticələrdən istifadə etməsi və insanların skan edilməkdən imtina etmək imkanının olmaması əsas narahatlıq mənbəyidir.

Hüquqi və Siyasi Reaksiyalar

DHS Mobile Fortify-nin konstitusiya hüquqlarını pozmadığını iddia edir və tətbiqin sosial media və açıq mənbələrdən məlumat toplamadığını vurğulayır. Buna baxmayaraq, ABŞ Konqresi 15 yanvar 2026-cı ildə Mobile Fortify-nin istifadəsini məhdudlaşdırmaq üçün qanun layihəsi təqdim edib.

Sentyabr 2023-də DHS tətbiq üçün ayrı-seçkilik testləri tələb etmişdi, lakin bu tələb 2024-cü ilin fevralında ləğv olundu. Bu isə texnologiyanın ədalətli və təhlükəsiz istifadəsi ilə bağlı suallar doğurur.

İnsan Hekayələri və Gələcəyə Baxış

Minnesotada yaşayan rəngli dərili qadınlardan biri deyir ki, “üz tanıma texnologiyası mənim üçün qorxu və şübhə mənbəyidir, çünki səhv tanıma mənim azadlığımı təhlükəyə atır.” Bu texnologiyanın geniş yayılması insanların gündəlik həyatına müdaxilə edir və hüquq sistemində yeni çağırışlar yaradır.

San-Fransisko 2019-cu ildə üz tanıma texnologiyasını qadağan edərək bu sahədə qabaqcıl addım atıb. İndi isə digər şəhərlər və federal orqanlar arasında bu texnologiyanın sərhədləri və etikası müzakirə mövzusudur.

Ekspert Baxışı

Nathan Freed Wessler deyir ki, “ICE effektiv olaraq biometrik yoxlama məntəqəsi cəmiyyəti yaratmağa çalışır.” Jake Laperruque isə əlavə edir: “Üz tanıma – istifadə olunmalıdısa belə – yalnız başlanğıc nöqtəsi olmalıdır.” Bu sözlər texnologiyanın təhlükəsiz və ədalətli istifadəsi üçün ehtiyatlı yanaşmanın vacibliyini göstərir.

Nəticə

Mobile Fortify-nin istifadəsi insan hüquqları və texnologiyanın sərhədləri arasında incə balans yaradır. Minnesota və digər ştatlarda yaşayanlar üçün bu, yalnız texnoloji yenilik deyil, həm də şəxsi azadlıqların qorunması məsələsidir. Gələcəkdə qanunvericilik və ictimai nəzarətin bu texnologiyanın istifadəsində əsas rol oynayacağı gözlənilir.