Nağd Pulun Azalması Bazar Likvidliyini və Bitcoin-in Gələcəyini Necə Təsir Edir?

Nağd pulun azalması bazarları necə dəyişir?

2026-cı ilin yanvar ayında pərakəndə investorların portfellərində nağd pul payı 14.42%-ə enib. Bu, AAII-nin uzunmüddətli orta göstəricisi olan 22.02%-dən xeyli aşağıdır. 2022-ci ilin oktyabr və dekabr aylarında isə bu rəqəm müvafiq olaraq 24.70% və 21.80% olmuşdu. Bu azalma bazarda likvidliyin azaldığını göstərir.

Likvidlik göstəricilərində dəyişikliklər

Səhmlər üzrə qarşılıqlı fondların likvidlik nisbəti də azalmaqdadır. 2025-ci ilin noyabrında 1.6% olan göstərici dekabrda 1.4%-ə düşüb. Eyni zamanda, pul bazarı fondlarının aktivləri 2026-cı il fevralın 11-də 7.77 trilyon dollar (təxminən 13.2 trilyon AZN) səviyyəsindədir. Federal Rezervin gecəlik reverse repo əməliyyatları isə 2022-ci ildən bəri kəskin azalma göstərərək 2026-cı il fevralın 13-də 0.377 milyard dollara (təxminən 640 milyon AZN) enib.

Fond menecerlərinin nağd pul payı rekord aşağı səviyyədədir

Bank of America-nın Qlobal Fond Menecerləri Sorğusuna görə, 2025-ci ilin dekabrında ortalama nağd pul payı yalnız 3.3% təşkil edib. Bu, 1999-cu ildən bəri ən aşağı səviyyədir və fond menecerlərinin bazarda tam iştirak etdiyini göstərir. Nağd pulun azlığı bazarda ani şoklara qarşı həssaslığı artırır və risk meyllərini gücləndirir.

Bitcoin və qlobal maliyyə bazarlarına təsiri

Nağd pulun azalması yalnız ənənəvi bazarlara deyil, həm də rəqəmsal aktivlərə, xüsusilə Bitcoin-ə təsir göstərir. Likvidlik şəraitinin zəifləməsi Bitcoin-in bazar dinamikasını dəyişir və iştirakçıların davranışlarını formalaşdırır. Bazarda nağd pulun sürətli və ya yavaş daxil olması qiymət dalğalanmalarını gücləndirə bilər.

Ekspertlərin fikri və gələcəyə baxış

Maliyyə analitikləri bildirirlər ki, nağd pulun bazarda azalması risklərin idarə olunmasını çətinləşdirir. Bazarda likvidliyin zəifləməsi investorları daha ehtiyatlı davranmağa vadar edir. Lakin nağd pulun bazara daxil olma sürəti və istiqaməti hələ də qeyri-müəyyəndir, bu da bazarların gələcək dinamikasını proqnozlaşdırmağı çətinləşdirir.

İnsanlara təsiri və nəticə

Bu vəziyyət adi investorlar üçün də riskləri artırır. Nağd pulun azlığı bazarda ani qiymət dəyişiklərinə qarşı həssaslığı yüksəldir, bu da sərmayəçilərin gəlirlərində gözlənilməz dalğalanmalara səbəb ola bilər. Bitcoin kimi rəqəmsal aktivlər isə bu dəyişikliklərdən ən çox təsirlənənlərdəndir. Maliyyə bazarlarında likvidliyin bərpası və risklərin azaldılması üçün diqqətli addımlar atılmalıdır.