NASA ilk dəfə auroraların elektrik sirlərini açmaq üçün iki raket buraxdı

NASA-nın aurora missiyaları: elektrik fəaliyyətinin dərinliyinə səyahət

NASA 2026-cı ilin 9 və 10 fevral tarixlərində Alaska, Fairbanks yaxınlığındakı Poker Flat Research Range-dən iki suborbital sounding raket buraxdı. Bu raketlər auroraların elektrik fəaliyyətini araşdırmaq məqsədi daşıyır.

BADASS missiyası: Qara auroraların sirri

9 fevral səhər saatlarında başlayan Black and Diffuse Auroral Science Surveyor (BADASS) missiyası 360 kilometr yüksəklikdə qara auroraların elektrik cərəyanlarını tədqiq etdi. Missiyanın rəhbəri Marilia Samara yüksək keyfiyyətli məlumatların toplandığını vurğuladı. Bu missiya, elektronların Yerə deyil, kosmosa doğru hərəkət etdiyi qara auroraların səbəblərini anlamağa imkan verir.

GNEISS missiyası: Elektrik cərəyanlarının üçölçülü xəritəsi

10 fevralda baş tutan Geophysical Non-Equilibrium Ionospheric System Science (GNEISS) missiyası iki raket buraxdı və hər iki raket 319 kilometr yüksəklikdə auroraların elektrik cərəyanlarını ölçdü. Kristina Lynch rəhbərliyində olan bu missiya, raketlər və yer şəbəkəsi vasitəsilə auroraların elektrik mühitinin üçölçülü təsvirini yaratmaq məqsədi daşıyır.

Geomaqnit fırtınaların insan həyatına təsiri

Auroralar geomaqnit fırtınalarla sıx bağlıdır. Bu fırtınalar peyklərə və astronavtlara zərər verə, həmçinin yer üzündə enerji kəsintilərinə, hava nəqliyyatının və radio yayımının pozulmasına səbəb ola bilər. NASA-nın missiyaları bu fırtınaların elektrik cərəyanlarını anlamağa və onların təsirlərini azaltmağa yönəlib.

Ekspertlərin fikri

Missiya komandası bildirir ki, “Biz elektrik cərəyanlarının atmosferdə necə yayıldığını öyrənmək istəyirik.” Kristina Lynch əlavə edir: “Bu, auroranın altında plazmanın CT skanını etmək kimidir.” Bu sözlər missiyaların nə qədər dərin və innovativ olduğunu göstərir.

İnsan həyatına təsiri və gələcək perspektivlər

Bu araşdırmalar sayəsində geomaqnit fırtınaların yaratdığı texnoloji problemlərin qarşısını almaq mümkün olacaq. Hava nəqliyyatı, peyk rabitəsi və enerji sistemləri üçün kritik məlumatlar toplanır. İnsanlar gündəlik həyatlarında bu təbii hadisələrin yaratdığı riskləri daha yaxşı idarə edə biləcəklər.

NASA-nın bu iki missiyası auroraların elektrik fəaliyyətini anlamaqda yeni dövr açır. Alaska səmasında parıldayan işıqların altında gizlənən güclü elektrik cərəyanları indi daha aydın görünür və insanlığın təhlükəsizliyi üçün yeni imkanlar yaradır.