NASA ilk dəfə Helen qasırğasının atmosferdəki izlərini kosmosdan tutdu

Kosmosdan qeyri-adi müşahidə

2024-cü ilin sentyabrında Florida sahillərinə yaxınlaşan Helen qasırğası yalnız yer səthində deyil, atmosferin yüksək qatlarında da öz təsirini göstərdi. NASA-nın Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya 2023-cü ildə quraşdırdığı AWE (Atmospheric Waves Experiment) cihazı bu nadir hadisəni qeydə aldı.

Mezosferdə qeyri-adi dalğalar

Hadisə atmosferin təxminən 88 kilometr hündürlüyündə, mezosferin yuxarı sərhədlərində baş verdi. Mezosfer adətən 50-dən 85 kilometrə qədər uzanır, amma bu dəfə qasırğanın təsiri onun sərhədlərini aşaraq daha yuxarı qatlara yayıldı. NASA bildirir ki, "olduqca güclü qasırğa havanı yüksək hündürlükdə hərəkətə gətirib".

AWE cihazının rolu və əhəmiyyəti

AWE cihazı atmosferdəki işıq və dalğa naxışlarını ölçür və adi meteoroloji alətlərdən fərqli olaraq, belə yüksək hündürlüklərdəki dəyişiklikləri aşkar edir. Bu, peyklərin fəaliyyətinə təsir edə biləcək atmosfer dalğalarını izləmək üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. NASA-nın açıqlamasında deyilir ki, "AWE cihazı peyklərə təsir edən dəyişiklikləri öyrənməyə kömək edir".

İnsanlar və texnologiya arasında görünməyən əlaqə

Helen qasırğası kimi təbii fəlakətlər yalnız yer səthində ziyan vurmaqla qalmır, onlar atmosferin yüksək qatlarında da dalğalanmalara səbəb olur. Bu isə peyklərin işləməsinə təsir göstərə bilər, nəticədə kommunikasiya, hava proqnozu və digər texnoloji sistemlər risk altına düşür. Kosmosdan izləmə texnologiyalarının inkişafı insan həyatını qorumaq üçün yeni imkanlar yaradır.

Nəticə

NASA-nın bu müşahidəsi atmosferin yüksək qatlarında baş verən hadisələrin daha yaxşı başa düşülməsinə şərait yaradır. Helen qasırğasının yaratdığı dalğalar peyklərin fəaliyyətinə təsir göstərə biləcəyi üçün, bu tip araşdırmalar gələcəkdə texnoloji infrastrukturun qorunmasına yardımçı olacaq. İnsanlar üçün görünməyən bu proseslər, əslində, həyatımızın hər anında texnologiyanın necə həssas olduğunu xatırladır.