NASA-nın Pioneer sondalarındakı sirli sürətlənmənin səbəbi nədir?

Kosmik səyahətdə sirli sürətlənmə

1972 və 1973-cü illərdə NASA tərəfindən göndərilən Pioneer 10 və Pioneer 11 sondaları Yupiter və Saturn planetlərinə unikal missiyalar həyata keçirdi. Lakin bu iki sonda, planetləri keçdikdən sonra, Günəşdən təxminən 20 astronomik vahid (AU) məsafədə gözlənilməz sürətlənmə müşahidə edildi. Bu anomaliya, modelləşdirilmiş və müşahidə edilmiş Doppler məlumatları arasında ciddi fərq yaratdı.

Anomaliyanın müxtəlif izahları

Bu sürətlənmənin səbəbi uzun müddət sirr olaraq qaldı. Bəzi fiziklər bu anomalini cazibə qanunlarında problem kimi qiymətləndirdi, digərləri isə onu kainatın genişlənməsi və ya Hubble sabiti ilə əlaqələndirdi. Bu fərziyyələr kosmologiya və fundamental fizikanın sərhədlərini yenidən düşünməyə vadar etdi.

Termal radiasiya – həqiqətə aparan yol

Son araşdırmalar göstərdi ki, bu anomaliya sondaların səthindən qeyri-bərabər yayılan termal radiasiya qüvvəsi ilə bağlıdır. Sonda üzərindəki istilik enerjisinin fərqli istiqamətlərə yayılması kiçik, amma davamlı bir təkan qüvvəsi yaradır. Bu qüvvə düzgün hesaba alındıqda, sürətlənmə anomaliyası tamamilə izah olunur və aradan qalxır.

Digər kosmik sondalarda fərqli vəziyyət

Qeyd etmək lazımdır ki, digər kosmik sondalarda belə anomaliya müşahidə edilməyib. Bu, termal radiasiyanın təsirinin sondaların dizaynı və missiya şəraitindən asılı olduğunu göstərir.

Flyby anomaliyası – hələ də açılmamış sirr

Bundan başqa, planetlərin cazibə köməyi ilə sürətlənmə zamanı qeydə alınan flyby anomaliyası da alimləri düşündürür. Galileo, Cassini–Huygens və Rosetta kimi sondalarda müşahidə olunan bu fenomenin səbəbi hələ tam aydın deyil. Yer kürəsinin fırlanması və qaranlıq maddə halqası kimi fərziyyələr irəli sürülüb, amma yekun nəticə yoxdur.

İnsan və elmin gələcəyi

Bu kəşflər kosmik səyahətin incəliklərini daha dərindən anlamağa imkan verir. Pioneer sondalarının termal radiasiya səbəbindən yaşadığı sürətlənmə, texnologiya və fizikanın sərhədlərini zorlayır. Hər bir anomaliya, insanlığın kainatı daha yaxşı başa düşmək yolunda yeni bir addımdır. Bu, həm də gələcək missiyaların daha dəqiq planlanmasına kömək edir və insanların ulduzlara səyahət arzularını gerçəkləşdirməsinə şərait yaradır.