NASA-nın StarBurst peyki ilk dəfə kosmosda qısa gamma şüalarını izləyəcək

NASA-nın StarBurst peyki: Kainatın sirlərini açan kiçik qəhrəman

Mart 2025-ci ildə NASA-nın Marshall Kosmik Uçuş Mərkəzinə gətirilən StarBurst peyki qısa gamma şüa partlayışlarını aşkar etmək üçün hazırlanıb. Bu kiçik peyk, kainatdakı ən güclü və qısa ömürlü partlayışları izləyərək elm dünyasına yeni məlumatlar təqdim etməyə hazırlaşır.

18 gün fasiləsiz termal vakuum testi

Huntsville, Alabama şəhərində keçirilən 18 gün fasiləsiz termal vakuum testi zamanı StarBurst-in çoxqatlı izolyasiya örtüyü və 12 kristal detektoru sınaqdan keçirilib. Test zamanı radioaktiv materialdan istifadə olunaraq peykin gamma şüalarını aşkar etmək qabiliyyəti yoxlanılıb. Bu mərhələ peykin kosmosun sərt şəraitinə davam gətirəcəyinə zəmanət verir.

Kanada və ABŞ əməkdaşlığı

StarBurst avqust ayında Space Flight Laboratory-yə, yəni Kanadadakı Toronto Universitetinin kosmik laboratoriyasına göndərilib. Sentyabrda peyk avtobusu ilə birləşdirilərək əlavə kalibrləmə və testlər üçün hazır vəziyyətə gətirilib. Layihədə NASA Marshall, ABŞ Hərbi Dəniz Laboratoriyası və Toronto Universiteti kimi qabaqcıl təşkilatlar birgə çalışır.

Elm və gələcək perspektivlər

StarBurst ildə təxminən 10 qısa gamma şüa partlayışını aşkar edə biləcək. Bu hadisələr neutron ulduzlarının birləşməsi zamanı baş verir və kainatın ən dramatik anlarını əks etdirir. NASA-nın Astrophysics Pioneers proqramının bir hissəsi olan bu peyk 2026-cı ilin iyununa qədər uçuşa tam hazır olacaq və 2027-ci ildə kosmosa buraxılması planlaşdırılır.

İnsan və kainat arasında körpü

Bu kiçik peyk uzaq kosmosdakı qısa və güclü partlayışları izləməklə insanlığın kainatın ən sirli hadisələrini anlamaq arzusunu reallaşdırır. Elm adamları üçün yeni kəşflərə yol açacaq, adi insan üçün isə gecə səmasında görünməyən, amma həyatımıza təsir edən hadisələrin izini sürmək fürsətidir.

StarBurst-in uğurlu testləri və yaxın gələcəkdəki uçuşu kosmik tədqiqatlarda yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Bu peyk kainatın ən qaranlıq anlarını işıqlandıraraq insanlığın bilik sərhədlərini genişləndirəcək.