NASA-nın Artemis Missiyası: Ayın Ekvatoruna İlk Enmə Planı Nəyi Dəyişəcək?

Ayın Cənub Qütbü və Ekvator Arasındakı Mübahisə

NASA uzun müddətdir ki, Artemis proqramı çərçivəsində ayın cənub qütbünə eniş planlaşdırır. Bu bölgədə su buzlarının çoxluğu astronavtlar üçün içməli su, radiasiyadan qorunma və raket yanacağı kimi həyati əhəmiyyət daşıyan resurslar təmin edə bilər. Lakin, Artemis II missiyasının pilotu Victor Glover bu planı yenidən nəzərdən keçirir.

Victor Glover-in Təklifi

21 iyul 2026-cı ildə Kaliforniyada NASA-nın Ames Tədqiqat Mərkəzində keçirilən NASA Kəşfiyyat Elmi Forumunda çıxış edən Glover deyib: “Ayın cənub qütbünə tələsmək lazım deyil. Əgər sürətli eniş istəyiriksə, tanış və təhlükəsiz yerə, yəni ekvatora getmək daha məntiqlidir.” Onun fikrincə, ekvator eniş üçün daha təhlükəsizdir və gün işığında həyata keçirilə bilər, bu da riskləri azaldır.

Artemis Missiyalarının Gələcəyi

Artemis III missiyası 2027-ci ildə planlaşdırılır və dörd astronavt iştirak edəcək. Bu missiyada SpaceX-in Starship və Blue Origin-in Blue Moon eniş aparatları istifadə olunacaq. Artemis IV isə 2028-ci ildə nəzərdə tutulur, lakin eniş yeri hələ təsdiqlənməyib. Lunar Gateway kosmik stansiyası artıq proqramdan çıxarılıb və yeni plana əsasən, Starship Yer orbitində Orion ilə birləşəcək.

Texniki və Təhlükəsizlik Üstünlükləri

Glover əlavə edir: “Ekvator enişində astronavtlar Ay səthindən istənilən vaxt təxliyə ola bilərlər, NRHO orbitindən isə bu, həftələrlə gecikə bilər.” Bu, astronavtların təhlükəsizliyi üçün böyük üstünlükdür. Yeni planlar missiyaların mərhələli şəkildə genişlənməsini və daha dayanıqlı baza qurulmasını hədəfləyir.

Çin və Qlobal Kosmik Yarış

Çin 2030-cu ilə qədər insanlı ay enişi üçün avadanlıq hazırlayır. Onlar ayın həm yaxın, həm də uzaq tərəfinə robot enişləri və nümunə götürmələri həyata keçiriblər. Bu isə kosmik yarışda yeni mərhələnin başlanğıcıdır.

İnsanlıq Üçün Yeni Ümidlər

NASA-nın məqsədi ayda uzunmüddətli baza qurmaqdır. Glover-in təklifi isə bu məqsədə çatmaq üçün daha təhlükəsiz və real addım ola bilər. Ayın ekvatorunda eniş, astronavtların həyatını asanlaşdırmaqla yanaşı, gələcək kosmik missiyaların da əsasını qoyacaq.