Neandertallar kərgədan dişlərini necə alətə çevirmişdi?

Neandertalların yeni alət kəşfi

Fransanın Peyr düşərgəsində aparılan arxeoloji tədqiqatlar göstərib ki, neandertallar kərgədan dişlərini yalnız yemək üçün deyil, həm də xüsusi alət kimi istifadə ediblər. Beynəlxalq alimlər qrupu, o cümlədən Aberdin Universiteti və İspaniyanın UNED universitetinin mütəxəssisləri, 10 may 2026-cı ildə apardıqları araşdırmada kərgədan qalıqlarının 91%-nin ayrı-ayrı dişlərdən ibarət olduğunu aşkar edib.

Kərgədan dişlərinin sirri

Dişlərdə təbii yemək və ya zədələnmə nəticəsi olmayan izlərin mövcudluğu alimləri bu dişlərin süni yolla, yəni məqsədyönlü istifadə üçün hazırlandığı qənaətinə gətirib çıxarıb. Eksperimentlərdə müasir zooparklarda təbii ölən kərgədanların dişləri istifadə olunaraq, onların daş alətlərin kənarlarını formalaşdırmaq və üzərində işləmək üçün ideal olduğu sübut edilib.

Alət hazırlama sənətində yeni mərhələ

Kərgədan dişləri həmçinin üzvi materialların kəsilməsində kiçik, lakin effektiv alət kimi istifadə olunub. Müasir dişlərdəki izlər fosil dişlərdəki izlərlə üst-üstə düşdüyündən, bu alətlərin çoxsaylı zərbələrə davamlı olduğu da təsdiqlənib. Bu, neandertalların yüksək planlaşdırma qabiliyyətinə və alət hazırlama bacarığına işarədir.

İnsanlıq tarixində yeni perspektiv

Bu tədqiqat neandertalların yalnız sadə ovçular olmadığını, həm də mürəkkəb alət hazırlama texnologiyasına sahib olduqlarını göstərir. Kərgədan dişlərinin məqsədyönlü seçilməsi və daşıması onların intellektual inkişafının yeni sübutudur. Bu kəşf insanlıq tarixində neandertalların yerini yenidən qiymətləndirməyə səbəb olur.

Gündəlik həyatda belə alətlərin istifadəsi neandertalların ətraf mühitə adaptasiyasını və resurslardan ağıllı istifadə etdiyini göstərir. Bu da qədim insanın həyatına daha yaxın baxış imkanı yaradır.