Yeni neyro-simvolik süni intellekt enerji sərfini 100 dəfə azaldacaq – Nəyi dəyişir?

Süni intellektin enerji tələbatı kritik həddə çatır

ABŞ-da süni intellekt (AI) sistemləri 2024-cü ildə təxminən 415 teravatt saat elektrik enerjisi sərf edib ki, bu da ölkənin ümumi elektrik istehlakının 10%-dən çoxudur. Ekspertlər bildirirlər ki, 2030-cu ilə qədər bu rəqəm iki dəfə artacaq və enerji tələbatı ciddi problemlər yaradacaq.

Tufts Universitetinin enerji qənaət edən AI yeniliyi

Tufts Universitetinin Mühəndislik Məktəbində hazırlanan yeni neyro-simvolik AI sistemi bu problemi kökündən həll etməyə namizəddir. Bu sistem ənənəvi neyron şəbəkələrini simvolik məntiq ilə birləşdirərək, insan kimi məntiqi düşünmə qabiliyyəti yaradır və enerji sərfini 100 dəfə azalda bilər.

Neuro-simvolik yanaşmanın üstünlükləri

Ənənəvi dərin öyrənmə modelləri böyük təlim dəstlərindən statistik nəticələr çıxarır və çoxlu sınaq-səhvlərə əsaslanır. Tufts Universitetindən Matthias Scheutz bildirir ki, “Bir LLM kimi, VLA modelləri böyük təlim dəstlərindən statistik nəticələrə əsaslanır. Neyro-simvolik VLA təlimdə sınaq və səhvləri azaldır və tapşırığı daha sürətli tamamlayır.”

Tower of Hanoi tapşırığında parlaq nəticələr

Yeni sistem Tower of Hanoi tapşırığında 95% uğur göstərib, halbuki ənənəvi modellər yalnız 34% nəticə əldə edə bilib. Daha mürəkkəb tapşırıqlarda isə yeni yanaşma 78% uğurla nəticələnib, ənənəvi sistemlər isə hər dəfə uğursuz olub.

Enerji sərfi və təlim müddəti

Yeni model tapşırığı 34 dəqiqədə öyrənib, ənənəvi sistemlər isə bu müddəti bir gündən çox uzadıb. Təlim zamanı enerji sərfi ənənəvi sistemin yalnız 1%-i, işləmə zamanı isə 5%-i səviyyəsindədir. Scheutz əlavə edir ki, “Google axtarışında AI xülasəsi veb siyahıların yaradılmasından 100 dəfə çox enerji sərf edir.”

Gələcəyin AI texnologiyası

Bu yenilik süni intellektin enerji səmərəliliyini artırmaqla yanaşı, robotlarda görmə, dil və hərəkət qabiliyyətlərini birləşdirərək daha ağıllı və dayanıqlı sistemlərin yaranmasına yol açır. Tədqiqatın nəticələri yaxın zamanda Vyana konfransında təqdim ediləcək.

Bu kəşf yalnız texnologiya sahəsində deyil, həm də ekoloji və iqtisadi baxımdan süni intellektin gələcəyini formalaşdıracaq. İnsanların gündəlik həyatına və sənayelərə təsiri böyük olacaq, enerji sərfiyyatının azalması isə planetimizin gələcəyi üçün ümidvericidir.