Niyə Yeni Mutasiyalı Qrip Virusunun Sürətli Yayılması Narahatlıq Doğurur?

Yeni Mutasiya və Qrip Mövsümünün Ağırlaşması

2025–26 qrip mövsümü əvvəlkilərdən fərqli olaraq daha ağır keçir. Yeni mutasiyaya uğramış H3N2 virusunun subkladı K sentyabrda dominant olub və qrip infeksiyalarının təxminən 80%-ni təşkil edir. Bu subklad fevralda yaranıb, iyunda isə sekvensiya olunub. Dünya Səhiyyə Təşkilatı iyunda peyvənd üçün ştammları seçsə də, yeni variantla peyvənd arasında uyğunsuzluq mövcuddur.

Virusun Yayılması və Qlobal Təsirləri

Böyük Britaniya, İtaliya, ABŞ, Kanada, Avstraliya və Yaponiya kimi ölkələrdə qrip halları kəskin artıb. Böyük Britaniya, Avropa və Yaponiya qrip epidemiyası elan edib. Avstraliyada qrip mövsümü ən azı bir ay uzun çəkib. Kanadada bütün əyalətlərdə eyni zamanda xəstəlik halları artıb. ABŞ-da xəstəxanaya yerləşdirmələr artıb, xüsusilə H3N2 virusunun subkladı K dominantdır.

Peyvəndin Effektivliyi və Araşdırmalar

Hazırkı peyvəndlər ağır xəstəliklərə qarşı müəyyən qoruma təmin edir, lakin yeni subklad K-yə qarşı anticisim reaksiyası bəzi insanlarda zəif ola bilər. Peyvəndin mövsümün sonunda nə dərəcədə effektiv olacağı hələ məlum deyil. Bu barədə araşdırmalar hələ rəy prosesindən keçməyib.

Ekspertlərin Baxışı

Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health-dan Andrew Pekosz bildirir ki, “birdən hamı yalnız xəstəlik halları deyil, həm də yüksək sayda xəstəlik görür”. Public Health Agency of Canada-nın direktoru Eleni Galanis mövsümün “orta səviyyədən daha pis” olduğunu vurğulayır. Virusun peyvəndlə uyğun gəlməməsi Scott Hensley tərəfindən də təsdiqlənib.

İnsanlara Təsiri və Gələcək Perspektivlər

Yayılmanın sürətlənməsi və peyvəndin zəif uyğunluğu insanların sağlamlığına ciddi təsir göstərir. Xəstəxanaların dolması, iş və məktəb itkiləri gündəlik həyatı çətinləşdirir. Həkimlər və tədqiqatçılar virusun gələcək mutasiyalarını izləyir, yeni peyvəndlərin hazırlanmasına çalışırlar. İnsanlar qrip əlamətlərinə qarşı diqqətli olmalı, peyvənd və gigiyena qaydalarına riayət etməlidirlər.