İşıqla Beyinə Siqnal Göndərən Yeni İmplant Nəyi Dəyişəcək?

Beyinə İşıqla Yeni Siqnallar Göndərən İmplant

Northwestern Universitetinin alimləri işıq vasitəsilə beyinə birbaşa məlumat ötürən tamamilə simsiz və yumşaq implant hazırlayıblar. Bu cihaz kəllə sümüyünün üzərində yerləşir və ölçüsü təxminən poçt markası qədərdir. İmplant 64 mikro-LED-dən ibarət massivdən istifadə edərək mürəkkəb neyron nümunələri yaradır.

İşıq Nümunələri ilə Neyronların Aktivləşdirilməsi

İmplant işığı sümükdən keçirərək beyindəki müəyyən neyron qruplarını stimullaşdırır. Bu, optogenetik metodun inkişaf etmiş formasıdır. Əvvəlki tədqiqatlarda tək mikro-LED istifadə olunurdusa, yeni sistemdə 64 LED real vaxtda fərdi şəkildə idarə olunaraq korteksin müxtəlif hissələrində kompleks işıq nümunələri yaradır. Mikro-LED-lər insan saçından incədir və implant dərinin altında yerləşərək heyvanların təbii davranışına təsir etmir.

Siçanların Yeni İmplantla Qərar Verməsi

Tədqiqat zamanı işığa həssaslaşdırılmış neyronlara malik siçanlar implant vasitəsilə göndərilən kodlaşdırılmış işıq siqnallarını mənalı siqnallar kimi qəbul ediblər. Onlar görmə, eşitmə və toxunma olmadan belə siqnalları tanıyaraq mükafat almaq üçün düzgün qərarlar veriblər. Bu, implantın effektivliyini və gələcəkdə protezlər və yeni terapiyalar üçün potensialını göstərir.

Tədqiqatın Əhəmiyyəti və Ekspert Rəyləri

Northwestern Universitetinin neyrobioloqu Yevgenia Kozorovitskiy bildirir ki, “Bu platforma bizə yeni siqnallar yaratmağa və beynin onları necə öyrəndiyini müşahidə etməyə imkan verir.” Texnologiyanın inkişafında iştirak edən bioelektronika mütəxəssisi John A. Rogers əlavə edir: “Mikro-LED-lər insan saçından incədir və tamamilə dərinin altında yerləşir, heyvanların normal davranışına təsir etmir.” Tədqiqatın aparıcı müəllifi Mingzheng Wu isə vurğulayır: “Heyvanlar mesajı qəbul etdiyini davranışı ilə göstərir, çünki dil vasitəsilə bunu ifadə edə bilmirlər.”

Gələcək Perspektivlər

Bu implant gələcəkdə nevroloji xəstəliklərin müalicəsində, protezlərin idarə olunmasında və beyinlə əlaqəli digər texnologiyalarda inqilabi dəyişikliklər yarada bilər. Tədqiqat 2025-ci ilin dekabrında "Nature Neuroscience" jurnalında dərc olunub və bioelektronika sahəsində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.