Okeanın duzluluğunda 30% azalma: Qlobal iqlim üçün yeni təhlükə nədir?

Okeanın duzluluğunda dramatik dəyişiklik

Avstraliyanın cənub-qərb sahillərində yerləşən Cənubi Hind Okeanının ən duzlu bölgələrindən birində duzluluq son 60 ildə 30% azalıb. Bu, okean dövran sistemlərinə ciddi təsir göstərə biləcək böyük dəyişiklikdir.

Duzluluğun azalmasının səbəbləri və nəticələri

Colorado Universitetinin alimləri bildirir ki, duzluluğun azalması okean qatlarının qarışmasını zəiflədir. Duzlu suyun sıxlığı azalır və bu, suyun təbəqələşməsini artıraraq okean dövranını yavaşladır. Xüsusilə, Atlantik Okeanının Mərkəzi Dövranı (AMOC) zəifləyir. AMOC isti suyu tropiklərdən şimal yarımkürəyə daşıyır və onun zəifləməsi Avropada soyuq qışlara səbəb ola bilər.

Qlobal istiləşmə və buzların əriməsi

Qlobal istiləşmə Qrinlandiya sahillərində buzların sürətlə əriməsini artırır və bu, şimal Atlantikaya təzə suyun axınını yüksəldir. Colorado Universitetindən professor Weiqing Han deyir: “Biz okeanda təzə suyun hərəkətində genişmiqyaslı dəyişiklik görürük.” Bu təzə suyun artması AMOC-un zəifləməsini sürətləndirir.

Ekstremal hava şəraitinin yaxınlaşması

London Universitet Kollecindən iqlim alimi David Thornalley bildirir ki, AMOC-un çökməsi hava ekstremallarını artıracaq: “AMOC-un çökməsi hava şəraitində daha çox ekstremal hallar yaradacaq. Ümumilikdə temperaturun aşağı düşməsi ilə yanaşı, güclü qərb küləklərinin yaratdığı qış fırtınalarının sayı da artacaq.” Bu, Avropada sərt qışlar və güclü küləklərin çoxalması deməkdir.

İnsanlar və gələcək perspektiv

Bu dəyişikliklər yalnız okeanlara deyil, milyonlarla insanın həyatına da təsir edir. Avropada qışların sərtləşməsi enerji xərclərinin artmasına, kənd təsərrüfatında zərərlərə və gündəlik həyatın çətinləşməsinə səbəb ola bilər. Duzluluğun azalması okeanların təbii dövranını pozaraq iqlim sistemində yeni qeyri-sabitliklər yaradır.

Bu xəbərdarlıqdır: okeanların dəyişməsi uzaq deyil və gələcəyimizə birbaşa təsir edir. Qlobal iqlim məsələləri dünya liderlərinin, o cümlədən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin diqqət yetirməli olduğu ən vacib problemlərdəndir.