Optik Liflərdə Süni İntellekt: Hesablama Sürətində Minlərlə Dəfə İnqilab

Optik liflərdə süni intellektin yeni dövrü

Avropanın iki aparıcı tədqiqat qrupu 2025-ci ilin yayında optik liflərdə lazer impulsları vasitəsilə süni intellekt (AI) hesablama sistemini uğurla nümayiş etdirib. Tampere Universiteti və Université Marie et Louis Pasteur-un birgə işi ənənəvi elektron hesablama texnologiyalarından minlərlə dəfə sürətli nəticələr göstərir.

Lazer impulslarının qeyri-xətti qarşılıqlı təsiri

Tədqiqatçılar intensiv femtosaniyə lazer impulslarını insan saçından daha incə optik liflərdə istifadə edərək, qeyri-xətti qarşılıqlı təsirləri araşdırıblar. Bu proses sayəsində sistem pikosaniyədən də az vaxtda nəticə verir. Tampere Universitetindən Goëry Genty və Université Marie et Louis Pasteur-dan John Dudley və Daniel Brunner kimi aparıcı alimlər bildirirlər ki, "hesablama intensiv işıq impulsları və şüşənin qeyri-xətti qarşılıqlı təsirindən istifadə etməklə həyata keçirilir".

91% dəqiqliklə əl yazısı rəqəmlərinin tanınması

Optik Extreme Learning Machine (ELM) sistemi əl yazısı rəqəmlərini 91%-dən çox dəqiqliklə təsnif edir. Bu, süni intellektin optik hesablama sahəsində yeni imkanlar açdığını göstərir. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, "performans sadəcə gücü artırmaq məsələsi deyil" və ən yaxşı nəticələr lif uzunluğu, dispersiya və güc səviyyələrinin balansından asılıdır.

Gələcəyin optik çipləri və enerji səmərəliliyi

Layihə Finlandiya Tədqiqat Şurası, Fransa Milli Tədqiqat Agentliyi və Avropa Tədqiqat Şurası tərəfindən maliyyələşdirilib. Tədqiqatçılar gələcəkdə real vaxtda işləyən optik çip üzərində sistemlər qurmağı planlaşdırırlar. Bu, daha sürətli, enerji səmərəli və yeni nəsil maşınların yaradılmasına yol açacaq.

Elm və texnologiyanın kəsişməsində yeni perspektivlər

Bu tədqiqat optik lif optikasının qeyri-xətti xüsusiyyətlərini süni intellektlə birləşdirərək, hesablama texnologiyalarında fundamental dönüş yaradır. "Bu iş qeyri-xətti lif optikasında fundamental tədqiqatların yeni hesablama yanaşmalarını irəli sürdüyünü göstərir" – alimlər belə vurğulayırlar.

Bu inqilabi yanaşma gələcəyin maşınlarının sürətini və effektivliyini artırmaqla yanaşı, gündəlik həyatımıza da təsir göstərəcək. İnsanların daha sürətli və dəqiq texnoloji həllərə ehtiyacı artdıqca, optik süni intellekt hesablama texnologiyaları ön plana çıxacaq.