Penn Universitetində işıq-maddə hissəcikləri AI-nin gələcəyini necə dəyişir?

Süni intellektdə yeni dövr: işıq-maddə hissəciklərinin gücü

Penn Universitetinin alimləri süni intellektin hesablama sürətini artırmaq və enerji sərfiyyatını azaltmaq üçün işıq və maddənin hibrid hissəcikləri olan exciton-polaritonlar yaratdılar. Bu hissəciklər elektronlardan fərqli olaraq daha az enerji istifadə edir və AI sistemlərinin enerji sərfiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Elektronların sərhədlərini aşmaq

Elektronlar çiplərdə istilik və müqavimət yaradır, bu da hesablama prosesini yavaşladır və enerji itkisinə səbəb olur. Penn Universitetinin tədqiqatçıları bu problemi exciton-polariton adlı kvazihissəciklə həll ediblər. Bu hissəciklər işıqla elektronların güclü qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranır və optik siqnal keçidini mümkün edir.

Exciton-polaritonların üstünlükləri

Exciton-polaritonlar işıq siqnallarının elektronlara çevrilməsini aradan qaldırır, bu da məlumatın daha sürətli və az enerji ilə işlənməsinə imkan verir. Tədqiqatda istifadə olunan enerji təxminən 4 kvadrilyoncu jouldur (bu, çox kiçik enerji miqdarıdır və hətta kiçik LED işığını yandırmaq üçün lazım olan enerjidən azdır).

Tədqiqatın aparıcıları və maliyyələşdirmə

Penn Universitetində fizika professoru Bo Zhen və postdoktor Li He Zhen laboratoriyasında aparılan tədqiqatda Zhi Wang və Bumho Kim də iştirak ediblər. Layihə ABŞ Dəniz Tədqiqatları Ofisi və Sloan Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. Nəticələr 18 may 2026-cı ildə Physical Review Letters jurnalının 136 (14) sayında dərc olunub.

Gələcəyə baxış

Bu texnologiya kameradan birbaşa məlumat emal etməyə imkan verə bilər və süni intellekt sistemlərinin enerji sərfiyyatını azaldaraq daha sürətli və səmərəli işləməsini təmin edə bilər. Bo Zhen qeyd edir ki, “Fotonlar yük daşıyıcı olmadıqları və istirahət kütləsi sıfır olduğu üçün uzun məsafələrdə məlumatı sürətlə və minimal itki ilə daşıya bilir, bu da kommunikasiya texnologiyalarında üstünlük təşkil edir.”

Bu kəşf süni intellektin gələcəyini dəyişə və insan həyatını daha rahat, enerjiyə qənaət edən texnologiyalarla zənginləşdirə bilər.