Plutonu Kəşf Edən Kosmik Səyahət: Yeni Üfüqlərə Doğru İlk Addım

New Horizons-un başlanğıcı və məqsədi

19 yanvar 2006-cı ildə NASA kosmosa New Horizons adlı interplanetar stansiyanı buraxdı. Onun əsas missiyası Plutonu ilk dəfə kəşf etmək idi. Bu, uzun və çətin bir səyahət idi, çünki Pluton Günəş sisteminin uzaq sərhədlərində, təxminən 40 astronomik vahid (təxminən 5,9 milyard km) məsafədə yerləşir.

Sürət və ilk uğurlar

New Horizons kosmosa rekord sürətlə – 16,26 km/s sürətlə buraxıldı. 28 fevral 2007-ci ildə aparat Yupiterə çatdı və orada sürətini 23,23 km/s-ə yüksəltdi. Bu, onun Plutona gedən yolunu 3 il qısaltdı. Yupiterin halqalarını və peyklərini – İo, Qanimed və Avropa – yüksək dəqiqliklə çəkdi. Bu mərhələ New Horizons-un gələcəkdə daha uzaq obyektləri araşdırmaq üçün hazırlıq mərhələsi oldu.

Plutona tarixi yaxınlaşma

9 aprel 2015-ci ildə New Horizons Plutondan ilk şəkilləri göndərdi. 14 iyul 2015-ci ildə isə aparat Plutondan cəmi 12,5 min km məsafədə keçdi – bu, insanlıq tarixində Plutona ən yaxın məsafədir. Plutonun diametri 2370 km, onun ən böyük peyki Harounun isə 1208 km-dir.

Kosmik aparat iki kamera və atmosfer analiz cihazları ilə təchiz olunmuşdu. O, Plutonda azotlu buzluqlardan ibarət "ürək" adlı məşhur bölgəni kəşf etdi və Plutonla Harounun birgə təsvirini çəkdi. Bu məlumatlar 6,25 GB həcmində Yerə göndərildi.

Arrokot asteroidi və gələcək planlar

1 yanvar 2019-cu ildə New Horizons Kuiper kəmərində yerləşən Arrokot adlı ikili asteroidlə yaxınlaşdı. Bu obyekt Yerdən 44 astronomik vahid (təxminən 6,6 milyard km) məsafədədir. 6 dekabr 2024-cü ildə aparat yenidən aktivləşdirildi, 2025-ci ilin avqustunda isə enerji qənaəti üçün yuxu rejiminə keçdi. Gözlənilir ki, 2026-cı ilin iyununda yenidən fəaliyyətə başlayacaq. 2040-cı ildə isə Günəşdən 100 astronomik vahid (təxminən 15 milyard km) məsafədə olacaq.

İnsanlıq və kosmos arasında körpü

New Horizons-la birlikdə astronom Klayd Tombo-nun qalıqları kosmosa göndərildi. Həmçinin, "Adını Plutona göndər" kampaniyası çərçivəsində yarım milyondan çox insanın adı diskdə yer aldı. Bu, kosmik səyahətin yalnız texnoloji nailiyyət olmadığını, həm də insan arzularının və xatirələrinin simvolu olduğunu göstərir.

Bu səyahət insanlara kainatdakı yerimizi anlamağa, uzaq planetlərin sirrlərini açmağa və gələcək nəsillərə ilham verməyə davam edir. New Horizons-un hekayəsi insanın sonsuz kəşf həvəsinin canlı nümunəsidir.