Niyə Süni İntellekt Hələ də Öz Tədqiqatlarını Tənqid Etmir?

Süni intellekt hələ özünü tədqiq etməkdə tam hazır deyil

2024-cü ildə təqdim olunan AI Scientist sistemi maşın öyrənmə sahəsində problemləri araşdırmaq üçün yaradılıb. Bu sistem üç elmi məqalə hazırlayıb, onlardan biri 2026-cı ilin mart ayında "Nature" jurnalında dərc olunub. Lakin süni intellektin öz tədqiqat işini obyektiv qiymətləndirməsi hələ kifayət qədər tənqidi deyil.

AI Scientist-in iş prinsipi və nəticələri

AI Scientist-ə internetə çıxış və proqram təminatı daxil edilib, hər məqalə üçün ona 6 gün vaxt və 3000 ABŞ dolları (təxminən 5100 AZN) kredit ayrılıb. Sistem yüzlərlə eksperiment apararaq ədəbiyyat icmalı edib və öz yalnış iddialarını aşkar edib. Lakin əsas tapşırıqlarda uğursuzluq da müşahidə olunub: AI tez bir hipotez seçib, onu dəyişdirməyib və özünü qiymətləndirmədə kifayət qədər tənqidi yanaşmayıb.

Yeni qiymətləndirmə metodu: shadow evaluation

Princeton Universitetindən Sayash Kapoor peer review-nin keyfiyyət qiymətləndirməsində etibarsız olduğunu vurğulayır. O və komandası shadow evaluation adlı yeni qiymətləndirmə üsulu hazırlayıb. Bu metodda iki məqalənin müəllifləri AI-nin işini qiymətləndirib. Kapoor bildirir ki, “Açıq sonlu tədqiqatların tam avtomatlaşdırılması hələ yaxın gələcəkdə mümkün görünmür.”

İnsan və süni intellekt arasında yeni sərhədlər

AI Scientist-in nailiyyətləri süni intellektin elmdə potensialını göstərsə də, onun özünü tənqid və tədqiqat prosesində insanın rolunu tam əvəz edə bilmədiyi aydın olur. Bu isə tədqiqatlarda insan və maşın əməkdaşlığının vacibliyini bir daha önə çıxarır. İnsanların yaradıcılığı və tənqidi düşüncəsi hələ də elmin irəliləməsində əsas amildir.