Polis işində Süni İntellekt: Vədlər, Reallıqlar və Gələcəyin Çağırışları

Süni intellekt polis işində yeni mərhələ açır

2026-cı ilin may ayında Texasın Fort Worth şəhərində keçirilən Beynəlxalq Polis Rəhbərləri Assosiasiyasının (IACP) texnologiya konfransında polis üçün hazırlanmış süni intellekt (AI) məhsulları diqqət mərkəzində oldu. Üz tanıma kameraları, avtomatlaşdırılmış qeydiyyat oxuyucuları, bədən kameraları, 911 qeyri-təcili zəngləri qəbul edən chatbotlar, atəş aşkarlama sistemləri, dronlar və hesabat yazma alətləri kimi texnologiyalar polis işini avtomatlaşdırmaq və qərarvermə proseslərini sürətləndirmək məqsədi daşıyır.

AI məhsullarının vədləri və reallıqları

Brookhaven, Corciya polis kapitanı Abrem Ayana konfransda bildirdi ki, “Çox vaxt satış hiylələri ilə qarşılaşırıq, vədlər isə yerinə yetirilmir”. O, proqnozlaşdırıcı polis proqramlarının uğursuzluğunu vurğulayaraq, “p sözü”nün (proqnozlaşdırıcı) artıq istifadə olunmadığını qeyd etdi. Bu texnologiyaların gələcəyi hələ də qeyri-müəyyəndir.

Böyük oyunçular və bazar tendensiyaları

ForceMetrics şirkəti Velocity adlı real vaxt cinayət mərkəzini təqdim edir. New York Polis Departamenti (NYPD) həftədə təxminən iki ilədək bədən kamerası görüntüsü toplayır ki, bu da insan tərəfindən təhlil üçün çox böyük həcmdir. 2024-cü ildə Axon şirkəti Fusus-u alaraq Axon Fusus adlı RTCC platformasını yaratdı. Axon-un AI Era Plan abunəçilərinin sayı 140% artıb, şirkətin AI məhsullarından əldə etdiyi gəlir isə illik 700% artıb.

Hesabat yazma alətləri və insan faktoru

Draft One adlı AI əsaslı hesabat yazma platforması polis işçilərinin vaxtının 40%-ni azaldır. Bu platforma bəzi detalları hələ də insanın doldurmasını tələb edir və əvvəllər AI tərəfindən yaradılan mətnləri insanın yazdığı hissədən ayırmaq mümkün deyildi. 2024-cü ilin dekabrında isə orijinal AI mətnini saxlama funksiyası əlavə edildi ki, bu da hüquqi şəffaflığı artırır.

Məlumatların məxfiliyi və ədalət məsələləri

PredPol proqramı ədalətsiz polis təcrübələrini gücləndirdiyi üçün 2024-cü ildə dörd ABŞ senatoru bu proqnozlaşdırıcı proqramlara maliyyə dayandırılmasını tələb etdi. Polis texnologiyalarında şəffaflıq, hesabatlılıq, məlumatların məxfiliyi və etibarlılığı hələ də ciddi problemlər kimi qalır.

Ekspertlərin fikirləri və gələcəyə baxış

Ekspertlər bildirirlər ki, AI texnologiyalarının təhlükəsizliyi və effektivliyi barədə geniş rəsmi tənzimləmə yoxdur. Polis şöbələri çox vaxt çoxillik müqavilələr bağlayır, bu da bazarda rəqabəti azaldır. AI-nin polis işində istifadəsi gələcəkdə daha da artacaq, amma bununla bağlı sosial və etik suallar da qalacaq.

İnsan həyatına təsiri

Süni intellektin polis işində tətbiqi qərarverməni sürətləndirir və bəzi əməliyyatları asanlaşdırır. Lakin texnologiyanın məhdudiyyətləri və ədalətsizlik riski insanların hüquq və azadlıqlarına təsir edə bilər. Bu səbəbdən polis texnologiyalarında şəffaflıq və hesabatlılıq tələbləri getdikcə önəmli olur.