ABŞ Aralıq Seçkiləri Elmi Tədqiqatlarda İnqilabi Dəyişiklik Vəd edir

ABŞ-da aralıq seçkilərin elmi siyasətə təsiri

3 noyabr 2026-cı il ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilər yalnız siyasi balansı deyil, həm də ölkənin elmi araşdırmalarına yönələn siyasəti dəyişə bilər. Hazırda Respublikaçılar Konqresdə üstünlük təşkil edir, lakin sorğular Demokratların Nümayəndələr Palatasını geri alacağını və Senat üzərində də nəzarəti ələ keçirmə şanslarının olduğunu göstərir.

Tramp administrasiyasının elmi qrant siyasəti

Tramp administrasiyası son illərdə minlərlə tədqiqat qrantını vaxtından əvvəl dayandırıb, federal elmi işçi heyətini azaldıb və ABŞ Milli Elm Fondunun (NSF) büdcəsində 2026 və 2027-ci illər üçün 50%-dən çox kəsinti təklif edib. Məsələn, NSF 2026-cı ilin büdcəsindən təxminən 1.4 milyard dollar (təxminən 2.37 milyard manat) xərcləməyib ki, bu da son illərdə verilən ən az sayda yeni qrantların verilməsinə səbəb olub.

Konqresin müdaxiləsi və 'stopgap' qanunu

Konqres 2027-ci il büdcəsini hələ təsdiqləməyib, lakin 11 dekabr 2026-cı ilədək hökuməti maliyyələndirən 'stopgap' qanunu qəbul edərək Tramp administrasiyasının elmi qrantların idarə olunması planını müvəqqəti bloklayıb. Bu plan siyasi təyin olunanların qrantların qiymətləndirilməsi prosesinə müdaxilə etməsinə və elmi ekspertlərin qərarlarını ləğv etməsinə imkan verirdi.

Demokratların elmi siyasətə baxışı

Demokrat Rosa DeLauro planın bloklanmasına davam edəcəklərinə əmin olduğunu bildirib. Əgər Demokratlar Konqresdə çoxluq qazanarsa, elmi agentliklərə nəzarəti gücləndirmək və qrantların vaxtından əvvəl dayandırılması kimi addımlara son qoymaq niyyətindədirlər. Zoe Lofgren, Nümayəndələr Palatasının Elm, Kosmos və Texnologiya Komitəsində ən yüksək rütbəli demokrat olaraq, Konqresdə çağırışlar vermək və Tramp administrasiyasının siyasətini daha yaxından izləmək imkanına malik olacaq.

Elm icmasının narahatlığı və gələcəyə baxış

Elm sahəsində çalışanlar Tramp administrasiyasının siyasətindən narahatdırlar. Araşdırmaların vaxtından əvvəl dayandırılması və büdcə kəsintiləri tədqiqatların davamlılığını təhlükə altına alıb. Demokratların qələbəsi elmi icma üçün yeni ümidlər vəd edir. Bu, yalnız maliyyə dəstəyi deyil, həm də elmin siyasi müdaxilədən azad olması deməkdir.

ABŞ-da elmi tədqiqatların gələcəyi bu seçkilərin nəticəsindən asılıdır. Seçicilər yalnız siyasi liderləri deyil, həm də ölkənin elmi inkişafını formalaşdıracaq qərarları müəyyənləşdirirlər.