Qədim Cənubi Afrika İnsanlarının Genetik İzolyasiyası Niyə Həll Olundu?

Qədim Cənubi Afrika insanlarının genetik sirri

Cənubi Afrikada tapılan qədim insan genomları insan genetik variasiyasının ən ekstremal formalarından birini göstərir. 225 ilə 10,275 il əvvəl yaşamış 28 fərdin genetik tədqiqatı, bu regionda yaşayan insanların müasir insanlardan köklü şəkildə fərqləndiyini ortaya qoyur.

100,000 illik izolyasiya və səbəbləri

Tədqiqatlar göstərir ki, Cənubi Afrika insanları təxminən 100,000 il boyunca genetik qarışımdan uzaq qalıb. Bu izolyasiyanın səbəbi tam aydın olmasa da, Zambezi çayının şimalında yerləşən ərazinin qədim insan yaşayışı üçün əlverişsiz olması ehtimal edilir. Bu təcrid, genetik variasiyanın unikal formalarının yaranmasına şərait yaradıb.

Genetik variasiyanın insan təkamülündə rolu

Cənubi Afrika insanlarının genetik tərkibi insan təkamülündə əhəmiyyətli rol oynayır. Bu qədim genomlar insan genetik variasiyasının təxminən yarısını təşkil edir. Maraqlıdır ki, qədim fərdlərdə böyrək funksiyası və beyin neyronlarının inkişafı ilə bağlı unikal gen variantları aşkar edilib. Bu genlər insanın bədənində suyun idarə olunmasına və diqqət qabiliyyətinə təsir edə bilər.

Tarixi gen qarışıqları

Təxminən 50,000 il əvvəl Cənubi Afrika əhalisi azalmağa başlayıb. Daha sonra, təxminən eramızın 550-ci ilindən sonra şimaldan gələn fermerlər Cənubi Afrika ovçuları ilə qarışaraq genetik müxtəlifliyi artırıblar. Lakin eramızın 550-ci ilindən əvvəl bu regionda gen qarışığı müşahidə edilməyib.

Ekspertlərin fikirləri

Uppsala Universitetindən Mattias Jakobsson bildirir ki, “Cənubi Afrikada yaşayan qədim insanlar müasir insan genetik variasiyasının diapazonundan kənardadır.” Helena Malmström əlavə edir ki, “uzaq coğrafi məsafə və əlverişsiz şərait izolyasiyada rol oynaya bilər.” Kristina Killgrove isə vurğulayır: “Bu genomlar insan təkamülündə vacib gen variantlarını müəyyən etməyə kömək edir.”

İnsan təkamülündə yeni perspektivlər

Bu tədqiqat insan təkamülünün sadə xətt olmadığını, insanların ən azı qismən bir neçə yerdə təkamül keçirmiş ola biləcəyini göstərir. Genetik variasiyanın kombinatorik modeli bu fərziyyəni dəstəkləyir.

İnsan həyatına təsiri

Bu kəşflər təkcə elm üçün deyil, həm də insanın öz köklərini anlamaq üçün əhəmiyyətlidir. Genetik izolyasiya və qarışıqların insan sağlamlığına, xüsusilə beyin və böyrək funksiyalarına təsiri gələcək tədqiqatlar üçün yeni imkanlar açır.

Qədim Cənubi Afrika insanlarının genetik xəzinəsi insanlığın çoxşaxəli və rəngarəng təkamül tarixini daha da zənginləşdirir.