Qlobal istiləşmə son 10 ildə Niyə rekord sürətlə sürətlənib?

Qlobal istiləşmənin sürətlənməsi: Yeni reallıq

Son on ildə qlobal istiləşmə sürəti 0.35°C onilliklə artaraq 1880-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Bu, 1970-2015-ci illər arasındakı orta hesabla 0.2°C onillikdən xeyli yüksəkdir. Tədqiqat göstərir ki, 2015-ci ildən sonra istiləşmə tempi kəskin sürətlənib və bu tendensiya 98% əminliklə təsdiqlənib.

Tədqiqatın əsas nəticələri

Berkeley Earth və digər beş böyük qlobal temperatur məlumat bazasının birgə araşdırması 2023-2025-ci illərdə qlobal temperaturun sənaye dövründən əvvəlki səviyyədən 1.5°C-dən çox olduğunu göstərir. Əgər son on ilin istiləşmə sürəti davam etsə, Paris Sazişi ilə müəyyən edilmiş 1.5°C limiti 2030-cu ildə aşılacaq.

İqlim ekspertlərinin fikirləri

Potsdam İqlim Təsiri Araşdırmaları İnstitutunun tədqiqatçısı Stefan Rahmstorf vurğulayır ki, “Biz artıq 2015-ci ildən sonra qlobal istiləşmənin sürətlənməsini aydın şəkildə göstərə bilirik.” O əlavə edir: “Yer kürəsinin necə sürətlə isinməyə davam etməsi əsasən qlobal CO2 emissiyalarının sıfıra endirilməsindən asılıdır.”

İnsan və planet üçün nəticələr

Bu sürətlənmə insan həyatına, təbiətə və iqtisadiyyata ciddi təsir göstərəcək. İstiləşmənin davamı su ehtiyatlarının azalması, quraqlıqların artması və təbii fəlakətlərin intensivləşməsi kimi problemləri dərinləşdirə bilər. BMT-nin İqlim Dəyişiklikləri üzrə İcraçı Katibi Simon Stiell bərpa olunan enerji mənbələrinin enerji təhlükəsizliyi və müstəqilliyinə aparan yol olduğunu vurğulayır.

Qlobal siyasətdə dəyişikliklər

ABŞ son illərdə 66 beynəlxalq təşkilatdan, o cümlədən BMT-nin İqlim Dəyişiklikləri Çərçivə Konvensiyasından (UNFCCC) çıxıb və 2009-cu ildə qəbul edilmiş istixana qazlarının insan sağlamlığı üçün təhlükəli olduğunu bildirən “təhlükə tapıntısını” ləğv edib. Bu addımlar iqlim mübarizəsində əlavə çətinliklər yaradır.

Nəticə

Qlobal istiləşmənin sürətlənməsi bizi daha sürətli və ciddi tədbirlər görməyə çağırır. Bu trendləri dayandırmaq insanlığın əlindədir. İqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizə indi daha vacibdir – hər saniyə sayılır.