Qorxu və Rəqabət: TechXəbər-in Sürətli Yüksəlişi Kimləri Narahat Edir?

Media bazarı nadir hallarda yalnız ideyaların və məzmunun rəqabət meydanı olur. Daha çox bu, diqqət, təsir və reklam payı uğrunda səssiz mübarizə sahəsidir. Yeni oyunçu gözləniləndən daha sürətli böyüməyə başladıqda isə reaksiya adətən mərhələli şəkildə inkişaf edir: əvvəl skeptisizm, sonra susqunluq və nəhayət – təzyiq.

TechXəbər.az fəaliyyətə başladığı ilk 4–5 ay ərzində hər ay onlarla kiberhücumla üzləşib. Bu, təsadüfi texniki insidentlər və ya statistik səs-küy deyil. Söhbət saytın əlçatanlığını pozmağa, infrastrukturunu yükləməyə və fəaliyyətini dayandırmağa yönəlmiş sistemli cəhdlərdən gedir. Trafik analizi göstərir ki, hücumların təxminən 99%-i ölkə daxilindən həyata keçirilir.

Bu detal təsadüfi deyil.

Qlobal kiberməkanda bot şəbəkələrinin istənilən ölkədən icarəyə götürüldüyü bir dövrdə hücumların demək olar ki, tamamilə lokal mənbədən gəlməsi istiqamətliliyi göstərir. Bu, anonim və qeyri-müəyyən “xakerlər” fenomeni deyil. Bu, konkret resurs, konkret maliyyə və konkret motivasiyanın mövcudluğuna işarədir.

Sual qaçılmazdır: kim və niyə bir texnologiya portalını hədəf seçir?

Artımın yaratdığı narahatlıq

TechXəbər bazara dar ixtisaslaşma ilə daxil oldu – texnologiya, süni intellekt, startaplar, kosmos və elm. Bu sahə uzun müddət yerli mediada sistemli şəkildə əhatə olunmamışdı. Qısa müddətdə auditoriya artımı, yüksək oxucu aktivliyi və orqanik trafik dinamikası göstərdi ki, bazarda real tələbat mövcuddur.

Kiçik və məhdud reklam büdcəli bazarlarda isə auditoriyanın hər yeni faizi mövcud payın yenidən bölüşdürülməsi deməkdir. Bu isə rəqiblər üçün siqnal rolunu oynayır.

Kiberhücumlar bu mənada texniki hadisə deyil, iqtisadi göstəricidir. Hücumlar resurs tələb edir. Hətta ən sadə DDoS kampaniyaları belə infrastruktur icarəsi, koordinasiya və texniki müşayiət tələb edir. Hücumların davamlı xarakter daşıması o deməkdir ki, qarşı tərəf bu xərcləri əsaslandırılmış hesab edir.

Başqa sözlə, kimsə TechXəbər-i real risk kimi qiymətləndirir.

Təzyiqin iqtisadiyyatı

Hər hücum və bərpa mərhələsi iki tərəfli texnoloji yarışdır. Biz infrastrukturumuzu gücləndiririk: bulud resurslarını genişləndirir, trafik filtrlərini sərtləşdirir, balanslaşdırma mexanizmlərini optimallaşdırır, əlavə təhlükəsizlik proqram təminatı tətbiq edirik. Dayanıqlılığa investisiya edirik.

Hücumların davam etməsi isə qarşı tərəfin də eskalasiya etdiyini göstərir. Bu, artıq təsadüfi sınaq deyil, strategiyadır.

Burada paradoks yaranır. Saytı sıradan çıxarmaq cəhdi əslində onun təsirini təsdiqləyir. Rəqəmsal mediada zəifləri hədəf almırlar; auditoriya qazananları hədəf alırlar.

İmmunitetin formalaşması

Biologiyada immunitet təhlükə ilə təmas nəticəsində formalaşır. Rəqəmsal mühitdə də oxşar mexanizm işləyir. Hər hücum arxitekturanın yenidən nəzərdən keçirilməsinə, müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsinə və sistemlərin optimallaşdırılmasına səbəb olur.

Nəticədə media platforması paralel olaraq yüksək dayanıqlı texnoloji sistemə çevrilir. Uzunmüddətli perspektivdə bu, problemi üstünlüyə çevirir.

Saytı zəiflətmək məqsədi ilə edilən cəhdlər, əksinə, onun texnoloji yetkinliyini sürətləndirir.

Bazarın şəffaflıq sualı

Bununla yanaşı, məsələ yalnız texniki deyil. Texnologiya yönümlü medianın sistemli hücumlarla üzləşməsi suallar doğurur. Əgər hücumların böyük əksəriyyəti ölkə daxilindən gəlirsə, bu, daxili rəqabət konfliktinə işarə edir. Bu, reklam bazarı uğrunda mübarizə, informasiya gündəliyinə təsir və ya sahə üzrə liderlik iddiası ilə bağlı ola bilər.

Yetkin mediabazarlarda rəqabət keyfiyyət, analitika və auditoriya etimadı üzərindən qurulur. 

Qorxu – dolayısı ilə etirafdır

Ən rasional izah sadədir: qorxu, əslində, tanınmanın formasıdır. Əgər TechXəbər görünməz olsaydı, onu hədəf seçməzdilər. Əgər auditoriya artımı real olmasaydı, bu qədər resurs səfərbər edilməzdi.

Biz sübutsuz ittiham irəli sürmürük və konspirativ iddialar səsləndirmirik. Lakin faktı qeyd edirik: hər ay onlarla hücum və onların əsasən lokal xarakter daşıması təsadüfi deyil.

Bazar ya yeni reallığı qəbul edib keyfiyyətlə rəqabət aparacaq, ya da qısamüddətli təzyiq metodlarına sərmayə qoymağa davam edəcək.

Rəqəmsal medianın qlobal təcrübəsi göstərir ki, uzunmüddətli perspektivdə qalib gələnlər sistem quranlardır, sistemi dağıdanlar deyil.

Hər hücum bizi daha dayanıqlı edir. Hər insident – yeni müdafiə mərhələsidir. Əgər kimlərsə təzyiqin bizi dayandıracağını düşünürsə, onlar rəqəmsal təkamülün əsas qanununu nəzərə almırlar: davamlılıq aqressiyadan daha sürətlə inkişaf edir.

Bəzən uğurun ən obyektiv göstəricisi alqış deyil, müqavimətdir.