Renate Künast Meta-ya qarşı saxta sitatlarla mübarizədə məhkəməyə müraciət etdi – Nə baş verir?

Saxta sitatlar və sosial şəbəkələrdə yayılan yalanlar

2015-ci ildən bəri saxta sitatların yayılmasına qarşı mübarizə aparan Yaşıllar Partiyasının üzvü Renate Künast, Facebook-da yayılan bir memeyə görə Meta şirkətinə qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb. Meme Künastın heç vaxt demədiyi "İnteqrasiya belə başlayır ki, sən alman kimi türk dili öyrənirsən" sitatını ona aid edərək yayımlamışdı. Başlanğıcda həmin meme silinsə də, Künast Facebook-un oxşar bütün memeləri də silməsini tələb edir və bunun üçün Meta-nın həmin memeləri özü tapıb silməsinin vacibliyini vurğulayır.

Məhkəmə prosesinin gedişatı

Frankfurtdakı Ali Regional Məhkəmə (Oberlandesgericht) 2024-cü ildə Künastın məhdudiyyət tələbini təsdiqləyib, lakin təzminat iddiasını rədd edib. Daha sonra, 2025-ci ilin fevralında Karlsruhe şəhərində yerləşən Federal Ali Məhkəmə (Bundesgerichtshof, BGH) məhkəmə iclası keçirib və işi Avropa Məhkəməsinə (EuGH) göndərib. Avropa Məhkəməsi 2025-ci ilin sonunda onlayn platformaların şəxsi məlumatların yayılmasına görə məsuliyyət daşıdığını və belə məlumatların yayılmasının qarşısını almaq üçün öncədən yoxlama aparmalı olduğunu qərara alıb.

Meta-nın hüquqi statusu və məsuliyyəti

BGH Avropa Məhkəməsindən Meta-nın Avropa Məlumatların Qorunması Qaydalarına (GDPR) əsasən "tam məsuliyyətli" olub-olmaması və E-ticarət Direktivi çərçivəsində şirkətin hansı hüquqi üstünlüklərə malik olması barədə aydınlıq istəyib. Məhkəmə prosesi Avropa Məhkəməsinin qərarına qədər dayandırılıb. Renate Künast isə bildirir ki, Facebook və digər platformalar yalan məlumatları tapıb dərhal silməlidir, çünki bu, onların əsas vəzifəsidir.

İnsanlara təsiri və sosial əhəmiyyəti

Künastın mübarizəsi yalnız şəxsi hüquqların müdafiəsi deyil, həm də sosial şəbəkələrdə yalan məlumatların yayılmasının qarşısını almaq üçün mühüm addımdır. O deyir: “Əgər Facebook irqçi ekstremizmin təşkil olunduğu, demokratiyanın məhv edildiyi və yalan məlumatların kütləvi yayıldığı bir yerə çevrilibsə, bu şirkətə belə vəziyyətdə olan insanların tək buraxılmasına imkan verməməliyik.” Bu, həm də sosial platformaların məsuliyyətinin artırılması üçün çağırışdır.