Robot Sürüklərində Təsadüfi Hərəkət: Səmərəliliyi Necə Artırır?

Robot sürülərinin sıx mühitdə tıxanmasının qarşısını alan sadə dəyişiklik

Robot sürüləri sıx mühitdə hərəkət etdikdə tez-tez tıxanır və bu, onların ümumi səmərəliliyini azaldır. Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences-in tədqiqatçıları bu problemi sadə, lakin effektiv bir üsulla həll ediblər.

Təsadüfi hərəkətin rolu

Tədqiqatda robotların hərəkətinə müəyyən qədər təsadüfi dəyişiklik əlavə edilib. Robotlar düz xətlə deyil, azca yellənərək irəliləyirlər. Bu sadə dəyişiklik robotların bir-birini asanlıqla ötüb keçməsinə imkan verir və nəticədə tıxanıqlıq azalır, səmərəlilik artır.

Riyazi modelləşdirmə və eksperimentlər

L. Mahadevan laboratoriyasında aparılan tədqiqatda riyazi modelləşdirmə, kompüter simulyasiyaları və real eksperimentlər birləşdirilib. Simulyasiyalarda robotlar təsadüfi başlanğıc və təyinat nöqtələri ilə hərəkət ediblər. Optimal təsadüfi hərəkət səviyyəsi müəyyən edilib: çox az və ya çox çox təsadüfi hərəkət səmərəliliyi azaldır.

Fiziki eksperimentlərdə təkərli robotlar istifadə olunub və onların mövqeyi QR kodlarla izlənilib. Bu eksperimentlər də nəzəri nəticələri təsdiqləyib.

Ekspert rəyləri

Lucy Liu bildirib ki, “Bu, paradoksal görünə bilər, amma təsadüfi hərəkət proqnozları asanlaşdırır.” L. Mahadevan isə əlavə edib: “Sadə yerli qaydalar mürəkkəb qrup davranışı yaradır.”

İnsan və texnologiya üçün əhəmiyyəti

Bu tədqiqat robot sürülərinin dizaynını optimallaşdırmaqla yanaşı, insan kütlələrinin idarə olunmasına da tətbiq oluna bilər. Belə yanaşma sıx mühitlərdə həm robotların, həm də insanların hərəkətini daha səmərəli və təhlükəsiz edə bilər.

Maliyyələşdirmə və dərc

Layihə ABŞ Milli Elm Fondu, Simons Fondu və Henri Seydoux Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. Nəticələr 15 aprel 2026-cı ildə Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) jurnalının 123 (7) sayında dərc olunub.