Robotlaşdırılmış ekzokostyumlar: Gələcəyin gündəlik həyatımıza təsiri nədir?

Ekzokostyumların inkişafında yeni mərhələ

Ekzokostyumlar əvvəllər əsasən klinik müalicə məqsədilə hazırlanırdı. Lakin son illərdə bu robotlaşdırılmış dəstək vasitələri daha yüngül, ucuz və gündəlik istifadə üçün əlçatan hala gəlir. Georgia Texnologiya İnstitutunun alimləri süni intellektdən istifadə edərək, istifadəçinin hərəkətlərini real vaxtda təxmin edən sistemlər yaradırlar. Bu, ekzokostyumların daha təbii və rahat işləməsinə imkan verir.

Gələcəyin texnologiyası artıq buradadır

Daniel Ferris 2009-cu ildə proqnozlaşdırmışdı ki, 2024-cü ildə insanlar küçələrdə, ticarət mərkəzlərində və evlərinə gedərkən robotlaşdırılmış ekzokostyumlar geyinəcəklər. Bu proqnoz hələ tam reallaşmasa da, yaxın gələcəkdə bu texnologiyanın gündəlik həyatımıza daxil olması gözlənilir. Nike şirkəti 2023-cü ilin oktyabrında Project Amplify adlı enerji dəstəkləyən ayaqqabı prototipini təqdim edib, lakin onun satış tarixi hələ məlum deyil.

Ekzokostyumların insanlara təsiri

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2050-ci ilə qədər 60 yaş və yuxarı insanların sayı 2.1 milyarda çatacaq. Bu, hərəkət problemlərinin artacağı anlamına gəlir. Almaniyanın Heidelberg Universitetində hazırlanmış WalkON sistemi yaşlıların yerimə zamanı metabolik xərclərini 10% azaldır və cihazın çəkisi cəmi 3 kiloqramdır. Miçiqan Universitetində Robert Gregg-in rəhbərlik etdiyi layihə 2 milyon ABŞ dolları (təxminən 3.4 milyon AZN) dəyərindədir və diz ekzoskeletləri istifadəçinin bioloji oynağının 25-30% qüvvəsini təmin edir.

Çətinliklər və perspektivlər

Yaponiyada ekzokostyumların qiyməti və istifadə rahatlığı əsas problemlərdən biridir. Ekspertlər bildirirlər ki, gələcəkdə ekzokostyumlar e-bisiklet kimi idarə olunmalı və istifadəçilərə maksimum rahatlıq təmin etməlidir. Çin isə turistlərə Böyük Çin Səddində ekzokostyumları icarəyə götürmək imkanı yaradır, lakin icarə şərtləri hələ açıqlanmayıb.

Gündəlik həyatın yeni köməkçiləri

Ekzokostyumlar yalnız sağlamlıq üçün deyil, həm də gənclərin və aktiv insanların hərəkətinə əlavə güc vermək üçün hazırlanır. Onlar artıq yalnız klinikada deyil, küçələrdə və ictimai yerlərdə də istifadə olunacaq. Bu texnologiya insanların həyat keyfiyyətini artırmaqla yanaşı, hərəkət azadlığını genişləndirəcək. Daniel Ferris-in sözləri ilə desək, “bu cihazlar bədənimizin bir hissəsi kimi olacaq.”