Robototexnikada proqram təminatı problemləri: Gələcəyin innovasiyaları nələr olacaq?

Robototexnikada proqram təminatı əsas çətinlik kimi

QNX Robotics Summit & Expo tədbirində təqdim olunan “Inside the Robot: Architecture Benchmark Report” adlı tədqiqat robototexnikanın proqram təminatı sahəsindəki çətinlikləri və inkişaf perspektivlərini işıqlandırdı. 1000 proqramçı və mühəndisin iştirak etdiyi sorğu 2025-ci ilin fevralından 2026-cı ilin aprelinə qədər aparılıb.

Proqram təminatı və inteqrasiya əsas maneədir

Sorğu nəticələrinə görə, iştirakçıların 27%-i proqram təminatı və onun inteqrasiyasını ən böyük problem hesab edir. Hardware ilə bağlı maneələr isə 16% təşkil edir. Bu rəqəmlər proqram təminatının robototexnikada nə qədər kritik olduğunu göstərir.

Gələcəkdə proqram təminatının rolu daha da artacaq

Maraqlıdır ki, 85% proqramçılar proqram təminatının rolunun növbəti 3-5 il ərzində daha da artacağına inanır. Eyni zamanda, 51% respondent AI və kibertəhlükəsizliyə investisiya planlaşdırır. Bu, sahədə yeni texnologiyaların və təhlükəsizlik standartlarının əhəmiyyətini vurğulayır.

İnsanlarla əməkdaşlıq və real-vaxt davranışı ön plandadır

Sorğuya qatılanların 83%-i robot sistemlərinin insanlarla birlikdə işlədiyini bildirib. 95% isə real-vaxt və deterministik davranışın vacib olduğunu vurğulayıb. Bu, robotların təhlükəsiz və proqnozlaşdırıla bilən fəaliyyət göstərməsinin əsas şərti kimi qəbul edilir.

Əməliyyat sistemləri və sertifikatlaşdırma problemləri

91% komandalar ümumi məqsədli əməliyyat sistemlərindən (GPOS) istifadə edir, lakin 86% GPOS istifadəçiləri əməliyyat sistemini dəyişməyə açıqdır. Sertifikatlaşdırma prosesləri layihələrdə gecikmələrə səbəb olur – 66% respondent bu çətinliyi yaşayır. ISO/SAE 21434 kibertəhlükəsizlik standartını 51%, ISO 10218 funksional təhlükəsizlik standartını isə 49% çətin hesab edir.

Fiziki AI-nın strateji əhəmiyyəti və inam səviyyəsi

89% respondent fiziki AI-nın strateji əhəmiyyətini vurğulayır. Lakin təhlükəsiz və proqnozlaşdırıla bilən qərarlar verməyə “çox inamlı” olanların sayı 29%-dir. Bu, sahədə hələ də bəzi qeyri-müəyyənliklərin və inkişaf ehtiyaclarının olduğunu göstərir.

Ekspertlərin fikri

Jim Hirsch proqram təminatı çətinliklərini açıqlayaraq deyib: “Robototexnika komandaları daha ağıllı, avtonom sistemlərə doğru irəliləyir. Proqram təminatı ilə bağlı dörd əsas çətinlik var: inteqrasiya mürəkkəbliyi, sertifikatlaşdırma gecikmələri, insan-maşın qarşılıqlı təsirində funksional təhlükəsizlik riskləri və kritik anlarda proqnozlaşdırıla bilən davranışın təmin edilməsi. Lakin bunlar həll edilə bilən problemlərdir.”

İnsanların gündəlik həyatına təsiri

Robotların insanlarla daha sıx əməkdaşlıq etməsi və təhlükəsizliyə önəm verilməsi onların gündəlik həyatda daha geniş istifadə olunmasının yolunu açır. Bu isə sənaye, səhiyyə və xidmət sahələrində yeni imkanlar yaradır. Eyni zamanda, proqram təminatı sahəsindəki çətinliklərin aradan qaldırılması robotların etibarlılığını və effektivliyini artıracaq.

Robototexnika sahəsində proqram təminatı əsas maneə olaraq qalır, lakin AI və kibertəhlükəsizlik investisiyalarının artması gələcəyə ümid verir. İnsanlarla əməkdaşlıq edən robotların sayı artdıqca, bu texnologiyaların cəmiyyətə təsiri daha da dərinləşəcək.