Rumıniyada 5000 yaşlı qala LiDAR texnologiyası ilə ilk dəfə aşkarlandı

5000 illik qala meşələrin dərinliyində aşkarlandı

Rumıniyanın Neamț dairəsinin sıx meşəlik ərazilərində yerləşən 5000 yaşlı qala arxeoloqların diqqətini çəkib. Neolit dövründən Bronz dövrünə keçid mərhələsinə aid olan bu qala uzun illər təbiətin gizlində qalmışdı.

Müasir texnologiyalar qədim qalaya işıq tutdu

Arxeoloji tədqiqatlar dronlar və LiDAR (İşıq aşkarlanması və məsafə ölçmə) texnologiyasından istifadə etməklə həyata keçirilib. LiDAR işıq impulslarını yerə göndərir və onların geri qayıtma vaxtını ölçərək sıx bitki örtüyünün arxasında gizlənmiş strukturları aşkar etməyə imkan verir.

Qalanın müdafiə sistemi və tikinti zəhməti

Tədqiqatçılar qalada əvvəllər görünməyən xəndəklər və müdafiə divarları aşkar ediblər. Bu xəndəklərin uzunluğu yüzlərlə metrdir və qala yüksək relyefli ərazidə yerləşərək müdafiə məqsədilə xəndəklər və torpaq sədləri ilə möhkəmləndirilib. Qalanın tikintisi böyük insan əməyini və planlaşdırmanı tələb edib.

Peşəkarların əməkdaşlığı və texnologiyanın rolu

Layihə Geocad Services, Geo Edu Lab və Milli Yer Fizikası İnstitutu arasında əməkdaşlıq nəticəsində həyata keçirilib. Geocad Services-in sahibi Vlad Dulgheriu arxeoloq Vasile Diaconunun keçmiş tələbəsidir. Diaconu qeyd edib ki, "yalnız müasir texnologiyalardan istifadə etməklə arxeoloji məkanların mürəkkəbliyini daha yaxşı anlaya bilərik." Dulgheriu isə "keçmiş tələbəmin öz yolunu gözəl qurduğuna görə çox şadam" sözləri ilə həmkarına dəstəyini ifadə edib.

Tarixi yenidən kəşf etmək

Bu kəşf təkcə arxeoloqlar üçün deyil, həm də yerli icmalar və tarix həvəskarları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Qalanın üzə çıxması qədim dövrlərin həyat tərzini, müdafiə strategiyalarını və insan əməyinin gücünü göstərir. Hər bir tapıntı keçmişlə bağlı yeni hekayələr danışır və insanları öz tarixlərinə daha yaxınlaşdırır.

Bu layihə göstərir ki, texnologiya və insan zəhməti birləşdikdə, unudulmuş sirlər yenidən canlana bilər.