Rusiya banklarına kripto kapital limiti: Yeni sərt tənzimləmə nəyi dəyişəcək?

Kripto aktivlərə yeni sərt tənzimləmə

Rusiya Mərkəzi Bankı kripto aktivlərin bank kapitalına təsirini məhdudlaşdırmaq üçün yeni qaydalar hazırlayıb. Layihəyə əsasən, bankların kripto kapital limiti 1% səviyyəsində müəyyən olunacaq. Bu sərt limit bankların öz vəsaitləri ilə bağlı riskləri azaltmaq məqsədi daşıyır.

N31 və N32 göstəriciləri nədir?

Tənzimləmə iki əsas kapital göstəricisini — N31 və N32-ni əhatə edir. N31 fərdi kredit institutlarının öz kapitalını ölçür, N32 isə konsolidasiya olunmuş bank qruplarının kapitalını əhatə edir. Hər iki göstərici bankların və ya bank qruplarının kripto aktivlərə bağlı risklərini kapitala nisbətdə müəyyən edir.

Risk çəkiləri və məsuliyyət

Layihədə müştəri aktivləri yalnız bank və ya onun qrupundakı rəqəmsal depozitari məsuliyyət daşıdığı halda N31 və N32 göstəricilərinə daxil edilir. Bank məsuliyyəti daşımayan müştəri aktivlərinə 50% risk çəkisi tətbiq edilir, bankın öz aktivlərinə və məsuliyyət daşıdığı müştəri aktivlərinə isə 1250% risk çəkisi verilir. Bu yanaşma yüksək riskli mövqelərin daha konservativ qiymətləndirilməsini təmin edir.

Hedclərin rolu

Hedclər yalnız aşağı risk kateqoriyasına aid mövqelər daxilində netləşdirilə bilər. Bu kateqoriyaya daxil olmaq üçün aktivin növü, ödəniş və müddət şərtləri, eləcə də likvidlik və dondurma riski kimi tələblər mövcuddur. Daha yüksək riskli mövqelər isə tam netləşdirilə bilməz.

Tətbiq və hesabat müddətləri

Rusiya Mərkəzi Bankı tənzimləməni 2026-cı ilin dördüncü rübündə rəsmən dərc etməyi planlaşdırır. Qaydalar dərcindən 10 gün sonra qüvvəyə minəcək. Banklar isə 2027-ci ilin yanvarından etibarən N31 və N32 göstəricilərini hesabatlarda təqdim etməyə başlayacaq.

İnsanlara və bazara təsiri

Bu sərt tənzimləmə bankların kripto aktivlərə öz vəsaitləri ilə bağlı risklərini məhdudlaşdıracaq, lakin müştəri aktivlərinin bankın öz kapitalına daxil edilməməsi müştəri vəsaitlərinin ayrılığını təmin edir. Nəticədə, maliyyə sistemində risklərin idarə olunması güclənəcək və bank müştəriləri üçün daha sabit və etibarlı mühit yaranacaq. Rusiya bazarında kripto investisiyaların gələcəyi bu qaydalardan asılı olacaq.

Yeni qaydalar hələ layihə mərhələsindədir və bəzi detalları tam açıqlanmayıb. Lakin bu addım Rusiya bank sektorunda kripto aktivlərin ciddi nəzarətə alınmasının başlanğıcıdır.