Rusiya propan-butan bazarında tələbat niyə qəfil artdı və qiymətlər niyə yüksəldi?

Rusiya propan-butan bazarında tələbatın sürətli artımı

2026-cı ilin ikinci rübündə Rusiya propan-butan (SUG) bazarında tələbat 9% artaraq 1,65 milyon ton səviyyəsinə yüksəlib. Yanvar-avqust dövründə isə ticarət həcmi 9,1% artaraq 1,64 milyon ton təşkil edib. Bu artım ölkədə avtomobillərin qaz avadanlığına keçidinin sürətlənməsi və ümumi enerji tələbatının yüksəlməsi ilə bağlıdır.

İstehsal və bazar payları

Rusiya propan-butan istehsalında dünyada dördüncü yerdədir və ildə 15 milyon ton məhsul istehsal edir. 2025-ci ildə SIBUR şirkəti bazarın 47%-ni, Gazprom isə 15%-ni idarə edib. ZapSibNeftekhim zavodu isə ölkə istehsalının təxminən 40%-ni təmin edir, lakin 11 avqust 2026-cı ildə zavod fəaliyyətini dayandırıb.

Avtomobillərin qaz avadanlığına keçidi və qiymət artımı

Nəqliyyat sektoru SUG istehlakında ikinci yerdədir və təxminən üçdə bir paya sahibdir. 2024-cü ildə avtomobillərin qaz yanacağı kimi SUG istehlakı 3,5 milyon ton olub. Yay aylarında qaz balonlu avadanlığa keçid 30-35% artıb, lakin avadanlığın qiyməti 10-20% yüksəlib. İyul ayında qaz avadanlığına tələbat iyunla müqayisədə 3-5 dəfə çoxalıb. Bununla belə, avadanlığa keçid üçün qeydiyyat proseduru hələ də uzun çəkir və bəzi avtomobil sahibləri qeydiyyat aparmadıqları üçün rəsmi statistikada əks olunmur.

Qiymət dalğalanmaları və tənzimləmə

2026-cı ilin yayında propan-butan qiymətləri 41% artaraq 27,62 min rubla çatıb. İyulun 8-də isə qiymətlər 44,5 min rubla yüksələrək beşillik maksimuma çatıb. Sankt-Peterburq birjası iyulun 9-dan qiymət artımını 0,1% ilə məhdudlaşdırıb. Avqustun sonunda qiymətlər 26,97 min rubla düşsə də, sentyabrın ilk həftəsində 15%-dən çox artaraq 32,1 min rubla yüksəlib.

İxrac və regional bazarlar

2026-cı ilin ortalarında Rusiya SUG ixracı 15%-dən çox artıb və əsasən Asiya-Sakit Okean regionuna yönəlib. Türkiyəyə ixrac isə 2025-ci ilin yüksək bazası səbəbindən azalıb. 2025-ci ildə Rusiyadan 3,6 milyon ton SUG ixrac olunub.

Dövlət siyasəti və gələcək perspektivlər

Dövlət SUG sektorunun inkişafını dəstəkləmir və metan istifadəsini təşviq edir. Ekspertlər bildirir ki, nəqliyyat sektorunun benzindən əl çəkməsi üçün əlçatan alternativlərə ehtiyac var. Avtomobil sahibləri riskləri azaltmaq üçün ehtiyatla alış-veriş edirlər.

Rusiya propan-butan bazarındakı bu dinamikalar enerji sektorunda yeni çağırışlar və imkanlar yaradır. Qiymətlərin dalğalanması və avadanlığa keçidin sürətlənməsi gündəlik həyat və sənaye üçün əhəmiyyətli təsirlər göstərir.