Saç Ağarmasında Melanosit Kök Hüceyrələrinin Hərəkət İtkisi Niyə Əsasdır?

Saçların ağarmasında yeni elmi kəşf

2023-cü ildə aparılan siçan tədqiqatları saçların ağarmasının səbəblərini anlamağa yeni işıq saldı. Alimlər müəyyən etdilər ki, saç follikulunda yerləşən melanosit kök hüceyrələri (McSC) normalda follikulun müxtəlif hissələri arasında hərəkət edir və saçın rəngini təmin edən piqment hüceyrələrinin yaranmasına səbəb olur. Lakin yaşlandıqca bu hüceyrələrin təxminən 50 faizi follikulun "bulge" hissəsində ilişib qalır. Nəticədə piqment istehsalı dayanır və saç ağarır.

NYU-nun 2026-cı il icmalı və insanlarda vəziyyət

New York University (NYU) Langone Health komandası 2026-cı ildə saç ağarmasının digər səbəblərini də araşdırdı. Onlar saç ağarmasının həmçinin DNA təmiri proseslərinin zəifləməsi, oksidləşmə stressi, hüceyrə yaşlanması, siqnalizasiya dəyişiklikləri və follikul mühitinin dəyişməsi ilə əlaqəli olduğunu vurğuladılar. Lakin insanlarda melanosit kök hüceyrələrinin hərəkət qabiliyyətinin bərpası və saç rənginin geri dönməsi üçün təsdiqlənmiş müalicə hələ mövcud deyil.

Ekspertlərin fikirləri və tədqiqatların gələcəyi

Alimlər bildirirlər ki, melanosit kök hüceyrələrinin "kameleon kimi" hərəkət qabiliyyətinin itirilməsi saçların ağarmasında əsas rol oynayır. Bu hüceyrələrin hərəkətliliyi və çevrilə bilməsi saçın sağlam və rəngli qalması üçün vacibdir. Lakin insanlarda bu mexanizmin siçanlarda olduğu kimi işlədiyi hələ sübut edilməyib. NYU-nun tədqiqatçıları Mayumi Ito və Qi Sun qeyd edirlər ki, melanosit kök hüceyrələrinin sistemi digər böyüklər üçün olan kök hüceyrə populyasiyalarından daha tez sıradan çıxır.

Müalicə axtarışları və klinik sınaqlar

Amerikan Dermatologiya Akademiyası adi saç ağarmasının müalicəsinin olmadığını təsdiqləyir. ClinicalTrials.gov saytında 2026-cı ilin aprel ayından bəri saç ağarmasına qarşı kosmetik məhsulların sınaqları davam edir. Bundan əlavə, mTOR inhibitoru əsasında yeni müalicə üsulları 2027-ci ildə sınaqdan keçiriləcək. Lakin bu müalicələrin effektivliyi hələ məlum deyil və heç biri adi yaşa bağlı saç ağarmasını tam geri çevirə bilmir.

İnsan həyatına təsiri

Saçların ağarması yaşlanmanın gözlə görünən əlamətlərindən biridir və insanların özünü qocalmış və ya yorğun hiss etməsinə səbəb olur. Bu tədqiqatlar gələcəkdə saç rənginin qorunması və bərpası üçün yeni terapiyaların inkişafına ümid yaradır. Lakin hələlik, saç ağarmasının tam geri çevrilməsi mümkün deyil və bu, milyonlarla insan üçün aktual bir problem olaraq qalır.