Sakit Okeanda Super El Niño və MCB Texnikasının İqlimə Təsiri Nədir?

Super El Niño: Sakit okeanın güclü iqlim hadisəsi

Sakit okeanda formalaşan Super El Niño onilliklərin ən güclü iqlim hadisəsi kimi qiymətləndirilir. Bu təbii fenomen daşqınlar, meşə yanğınları və isti hava hadisələrinin artmasına səbəb ola bilər, insan həyatına və təbiətə ciddi təsir göstərir.

MCB texnikası: Bulud parlaqlığını artırmaqla iqlimi idarə etmək

UC San Diego-nun Scripps Okeanografiya İnstitutu alimləri, iqlim mütəxəssisləri Kate Ricke və Jessica Wan tərəfindən aparılan tədqiqatda MCB (Marine Cloud Brightening) texnikası təklif olunub. Bu metod okean buludlarına kiçik əks etdirici hissəciklərin səpilməsi ilə günəş işığının bir hissəsinin kosmosa geri əks olunmasını təmin edir və beləliklə, okeanın qızmasının qarşısını almağa çalışır.

Avstraliya meşə yanğınları MCB üçün təbii sınaq oldu

2019–2020-ci illərdə Avstraliyada baş verən "Qara Yay" meşə yanğınları Sakit okean buludlarına əks etdirici aerosollar yayaraq La Niña soyutma hadisəsinin güclənməsinə səbəb oldu. Bu təbii hadisə MCB texnikasının təsirini simulyasiya etmək üçün istifadə olundu. Simulyasiyalar göstərdi ki, hədəfli MCB La Niña soyutma və quraqlıq təsirlərini təxminən 40% artırır, erkən tətbiq isə daha güclü nəticələr verir.

MCB-nin imkanları və məhdudiyyətləri

Bu texnika daimi planetar termostat deyil, müvəqqəti və hədəfli müdaxilə kimi nəzərdə tutulur. MCB uzunmüddətli iqlim dəyişikliklərinin əvəzedicisi deyil və regional hava şəraitində gözlənilməz dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Həmçinin, bu yanaşma əsasən iqlim modellərinə əsaslandığı üçün elmi qeyri-müəyyənliklər mövcuddur.

Gələcəyə baxış

Kate Ricke və Jessica Wan bildirirlər ki, MCB iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə əlavə alət ola bilər, lakin onun regional yan təsirləri və uzunmüddətli ekoloji nəticələri hələ tam aydın deyil. Bu, iqlim siyasətçiləri və alimlər üçün yeni çağırışlar yaradır.

İnsanların həyatına təsir edən iqlim hadisələrinin qarşısını almaq üçün MCB kimi innovativ texnikaların diqqətlə araşdırılması və ehtiyatla tətbiqi vacibdir.