Samanyolu Mərkəzində İlk Dəfə: Sürətlə Fırlanan Pulsar Kəşfi Nə İfadə Edir?

Samanyolu mərkəzində nadir kəşf

Samanyolu qalaktikasının mərkəzində sürətlə fırlanan və güclü maqnit sahəsinə malik neytron ulduz – pulsar ola biləcək obyekt aşkar edilib. Breakthrough Listen komandası 2021-2023-cü illərdə ABŞ-ın West Virginia ştatındakı Green Bank Teleskopundan (GBT) istifadə edərək bu namizədi tapıb.

Pulsar nədir və niyə önəmlidir?

Pulsarlar, ölü ulduzların maqnit sahəsi ilə işıqlandırdığı və radio dalğaları şəklində paralel şüalar yayan neytron ulduzlardır. Bu şüalar kosmosda dəniz fənərləri kimi fırlanır və onların dəqiqliyi onları təbiətin kosmik saatlarına çevirir. Samanyolu mərkəzində aşkar olunan pulsar saniyədə təxminən 122 dəfə fırlanır.

Kəşfin elmi əhəmiyyəti

Pulsarın yaxınlığında superkütləvi qara dəlik Sgr A* yerləşir. Bu qara dəliyin kütləsi təxminən 4 milyon günəş kütləsinə bərabərdir. Pulsarların impulsları kütləvi obyektlərin cazibə təsirini ölçmək üçün istifadə olunur, bu da Albert Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin sınaqdan keçirilməsinə imkan yaradır.

SETI İnstitutunun tədqiqatçısı Karen Perez bildirir ki, “Bizim araşdırmamız Samanyolu mərkəzinə qarşı aparılan ən həssas tədqiqlərdən biridir.”

Hələ təsdiq gözlənilir

Breakthrough Listen Pulsar (BLPSR) adlandırılan bu namizəd hələ tam təsdiqlənməyib və əlavə araşdırmalar tələb olunur. Samanyolu mərkəzində gözləniləndən az sayda pulsarın aşkar olunması alimlər üçün maraqlı suallar doğurur.

Gələcək perspektivlər

Növbəti nəsil radioteleskoplar – ngVLA və SKA – bu bölgədə daha çox pulsar tapmaq və onların paylanmasını dəqiq müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunacaq. Bu, qalaktikamızın ən qaranlıq və sirli hissələrini anlamağa yeni imkanlar açacaq.

Kainatın sirlərini açan kosmik saatlar

Bu kəşf yalnız astronomiya üçün deyil, həm də kainatdakı fiziki qanunların daha yaxşı başa düşülməsi üçün əhəmiyyətlidir. Saniyədə 122 dəfə fırlanan bu kiçik, lakin güclü ulduz, zaman və məkanın necə işlədiyini göstərən təbii kosmik saat kimi xidmət edir.

Bu tapıntı, Samanyolu qalaktikasının mərkəzindəki sirli obyektlərin öyrənilməsində yeni mərhələdir və gələcək tədqiqatlar üçün böyük ümidlər yaradır.